آبگيرى كه در ذات اشطاط [ 1 ] بود آب بر مىداشتند . و هم گفته شده است كه مأموران زكات در منطقهء عسفان به آنها برخوردند و دستور دادند چهار پايان قبيلهء خزاعه را سر شمارى كنند كه زكات بگيرند .
گويد : بنى خزاعه زكات خود را از همه جا جمع كردند كه بپردازند . بنى تميم به اين موضوع اعتراض كردند و گفتند ، اين چه كارى است كه بيهوده اموال شما گرفته شود ؟ و آمادهء جنگ شدند . شمشيرها را كشيدند و كمانها را به گردن انداختند . خزاعىها گفتند ، ما مردمى مسلمانيم و پرداختن زكات جزء آيين ماست . تميمىها گفتند ، به خدا قسم نبايد مأمور زكات حتى به يك شتر دست يابد . مأمور زكات همين كه ايشان را ديد گريخت و پشت به ايشان كرد ، كه از ايشان مىترسيد . اسلام هم هنوز ميان اعراب رايج نشده بود و هنوز برخى از قبائل بودند كه پذيراى آن نبودند ، و فرستادگان مىترسيدند كه بر آنها شمشير نهند و انتقام فتح مكه و حنين را بگيرند .
پيامبر ( ص ) هم به مأمورين زكات دستور فرموده بود كه مدارا كنند و اموال گزيدهء آنها را براى خودشان بگذارند . مأمور زكات به حضور پيامبر ( ص ) آمد و خبر را به اطلاع رساند و گفت : من فقط سه نفر همراه داشتم .
بنى خزاعه هم بر بنى تميم هجوم برده و آنها را از سرزمينهاى خود بيرون راندند و گفتند ، اگر خويشاوندى و نزديكى شما نبود سالم به سرزمينهاى خود نمىرسيديد ! اكنون هم به واسطهء دشمنى شما با محمد ( ص ) بلايى بر ما نازل خواهد شد و بر شما هم - بلايى نازل خواهد شد - به مناسبت اينكه فرستادگان رسول خدا را از گرفتن زكات اموال ما منع كرديد .
بنى تميم به سوى سرزمينهاى خود برگشتند .
پيامبر ( ص ) فرمود چه كسى از عهدهء اين قوم كه چنين كارى كردند بر مىآيد ؟ عيينة بن حصن فزارى به پا خاست و گفت : به خدا قسم من چنين مىكنم و ايشان را تعقيب خواهم كرد اگر چه به يبرين [ 2 ] رسيده باشند . و به خواست خدا آنها را پيش تو مىآورم تا هر چه مىخواهى دربارهشان تصميم بگيرى يا مسلمان شوند .
پيامبر ( ص ) او را همراه پنجاه سوار روانه فرمود كه همه از اعراب قبائل بودند . نه يك نفر مهاجر و نه يك نفر از انصار ميان ايشان نبود . عيينه شبها را حركت و روزها را كمين مىكرد . او از ناحيهء ركوبه [ 3 ] بيرون رفت تا به عرج رسيد و آنجا خبر ايشان را شنيد كه آهنگ يكى از
هامش
[ 1 ] ذات اشطاط ، جايى نزديك حديبيه است ( معجم ما استعجم ، ص 128 ) .
[ 2 ] يبرين ، نام ريگزار معروفى در سرزمين تميم است ( معجم ما استعجم ، ص 849 ) .
[ 3 ] ركوبه ، نام تپهيى ميان مكه و مدينه نزديك عرج است ( معجم البلدان ، ج 4 ، ص 280 ) .