رسول خدا ( ص ) مقدار زيادى نقره به غنيمت گرفته بود كه چهار هزار اوقيّه [ 1 ] بود . غنايم همه در برابر پيامبر ( ص ) جمع شده بود . ابو سفيان بن حرب موقعى كه نقرهها همچنان انباشته بود آمد و گفت : اى رسول خدا ، اكنون ثروتمندترين مرد قريش شدهاى ! پيامبر ( ص ) لبخندى زد . ابو سفيان گفت : چيزى از اين مال به من ببخش ! پيامبر ( ص ) فرمود : اى بلال چهل اوقيّه نقره براى او وزن كن و صد شتر هم به او بده ! ابو سفيان گفت : پسرم يزيد هم هست . پيامبر ( ص ) فرمود : براى او هم چهل اوقيّه نقره وزن كنيد و يكصد شتر هم بدهيد ! ابو سفيان گفت : پسرم معاويه هم هست . پيامبر ( ص ) فرمود : اى بلال به او هم چهل اوقيّه نقره و يكصد شتر بده ! ابو سفيان گفت : براستى كه تو كريم و بزرگوارى ، پدر و مادرم فداى تو باد ! در آن هنگام كه با تو جنگ و ستيز مىكردم بهترين جنگجو و هماورد بودى و بعد كه با تو از در صلح و دوستى در آمدم بهترين دوست هستى ، خدا به تو پاداش دهاد ! رسول خدا ( ص ) به بنى اسد هم عطايايى بخشيد .
معمر ، از زهرى ، از سعيد بن مسيّب و عروة بن زبير نقل كرد كه آن دو مىگفتند ، حكيم بن حزام مىگفت : در حنين از رسول خدا ( ص ) صد شتر خواستم و به من عنايت فرمود ، باز صد شتر ديگر خواستم لطف فرمود ، باز هم صد شتر ديگر خواستم و به من لطف فرمود و آن گاه به من گفت : اى حكيم بن حزام ، مال مايهء خرمى و شيرينى است ، هر كس نسبت به آن بخشنده باشد مال براى او فرخنده و مبارك خواهد بود ، و هر كس چنان باشد كه نفس او به مال مشغول باشد برايش فرخنده نخواهد بود ، و همچون كسى است كه هر چه بخورد سير نمىشود . و بدان كه دست بخشنده بهتر از دست گيرنده است و نخست از كسانى شروع كن كه يارى و مدد مىخواهند . گويد : حكيم بن حزام به پيامبر گفت : سوگند به كسى كه ترا بر حق برانگيخته است كه پس از تو از هيچ كس چيزى نخواهم گرفت .
گويد : عمر بن خطاب از حكيم بن حزام مىخواست كه عطاهاى او را بپذيرد و او از قبول آن خوددارى مىكرد . عمر مىگفت : اى مردم ، شاهد باشيد كه من از حكيم بن حزام مىخواهم تا سهم خودش را از عطايا بگيرد و او از گرفتن آن خوددارى مىكند . واقدى مىگويد : ابن ابى الزّناد براى ما نقل كرد كه : حكيم بن حزام همان صد شتر دفعهء اول را گرفته و بعد پذيرفتن عطايا را ترك گفته است .
از افراد قبيلهء بنى عبد الدار به نضير كه برادر نضر بن حارث بن كلده است صد شتر
هامش
[ 1 ] اوقيّه ، واحد و مقياسى است براى وزن معادل 5 ر 7 مثقال ، جمع آن اواقى و معرب و اصل آن ظاهرا يونانى است .
براى اطلاع بيشتر مراجعه شود به فرهنگ معين . - م .