دختر حيىّ را گرفت . گفتند ، او عادت ماهانه شده است . فرمود : پس ما را اينجا نگه خواهد داشت ؟ گفتند ، نه ، اعمالش را انجام داده است . فرمود : پس مهم نيست ! و چون عايشه از مسجد تنعيم برگشت و عمرهء خود را تمام كرد پيامبر ( ص ) فرمان حركت صادر فرمود و كنار كعبه رفت و پيش از صبح طوافى كرد و به سوى مدينه بازگشت .
گويند ، پيامبر ( ص ) فرمود : پس از اتمام حج مستحب است سه روز در مكه اقامت كرد و بس . كسى از آن حضرت پرسيد كه مىتواند در مكه اقامت كند ؟ به او هم اجازه نفرمود بيش از سه روز اقامت كند و فرمود : مكه جاى توقف و درنگ نيست ! خالد بن الياس ، از سعيد بن ابى سعيد ، از عبيد بن جريح نقل كرد كه : پيامبر ( ص ) در طواف وداع در دور هفتم در پشت كعبه ، سمت راست در توقف كرد . عبد الله بن عمرو بن عاص مىگفت : پيامبر ميان در و حجر الاسود به كعبه چسبيد و شكم و پيشانى خود را به آن ماليد .
گويند ، چون رسول خدا ( ص ) از حج يا عمره يا جنگى بر مىگشت چون بر تپه يا زمين مرتفعى مىرسيد سه مرتبه تكبير مىگفت ، و آنگاه چنين مىخواند :
« پروردگارى جز خداى يگانه نيست ، او را شريكى نيست ، پادشاهى از آن اوست ، و سپاس او راست ، زنده مىكند و مىميراند و خود زندهيى است كه مرگ ندارد ، همهء نيكى بدست اوست ، و بر هر كارى تواناست . ما به سوى خدا بر مىگرديم ، توبه كنندگان و سجدهكنندگان و پرستش كنندگان ، و خداى خود را سپاسگزاريم ! خدا وعدهء خود را راست فرمود ، بندهء خود را نصرت داد ، و احزاب را به تنهايى منهزم فرمود ! پروردگارا از سختى سفر و نافرجامى و گرفتارى در زن و فرزند و مال به تو پناه مىبريم ، خدايا ما را به بهترين وجه به مغفرت و رضوان خود برسان . » و گويند ، چون پيامبر ( ص ) به معرّس [ 1 ] رسيد اصحاب خود را از اينكه شبانه به خانههايشان و سراغ زنانشان بروند منع فرمود . دو نفر رفتند و هر دو به چيزهاى ناخوشايند برخوردند . پيامبر ( ص ) شتر خود را در شنزار اطراف مدينه خواباند . معمولا آن حضرت هنگامى كه از مدينه به حج مىرفت از راه مسجد شجره [ 2 ] بيرون مىرفت و به هنگام مراجعت از طريق معرّس بر مىگشت . آن شب را رسول خدا تمام شب در همان صحرا ماند و به او گفته شد ، در صحراى مباركى هستيد . پيامبر ( ص ) به زنهاى خود فرمود : اين آخرين سفر بود و حالا نوبت خانهنشينى شما فرا مىرسد ! زنهاى پيامبر بعدها به حج مىرفتند غير از زينب
هامش
[ 1 ] معرّس ، مسجدى در ذى الحليفه و شش ميلى مدينه ( معجم البلدان ، ج 8 ، ص 94 ) .
[ 2 ] مسجد شجره هم اكنون هم محل احرام است و در ذى الحليفه قرار دارد ( وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 162 ) .