كشيدند . عطاء مىگفته است : من هم هميشه براى خودم شخصا آب مىكشيدم ، ولى وقتى پير و ناتوان شدم دستور مىدادم كسى برايم آب بكشد . گويد : پيامبر ( ص ) معمولا نزديك ظهر و پيش از نماز رمى جمره مىفرمود . براى رمى دو جمره به جاى بلندترى مىرفت ولى جمرهء سوم را از همان پايين رمى مىكرد ، و معمولا كنار جمرهء نخستين بيشتر از جمرهء دوم مىايستاد و كنار جمرهء سوم توقف نمىكرد و پس از اينكه آن را رمى مىفرمود برمىگشت .
معمر ، از زهرى نقل مىكند كه : پيامبر ( ص ) هنگامى كه جمرهء اول و دوم را رمى مىفرمود توقف مىكرد و دستهايش را به آسمان بلند مىكرد و دعا مىفرمود ، و اين كار را به هنگامى رمى جمره عقبه انجام نمىداد ، و چون آن را رمى مىكرد مراجعت مىفرمود . پيامبر ( ص ) اجازه فرموده بود كه شبانان و ساربانان شب در منى نخوابند و هر كس را كه شب مىآمد اجازه فرموده بود كه همان شبانه رمى جمره كند .
عبد الرحمن بن عبد العزيز ، از ابى بكر بن حزم ، از ابى البدّاح بن عاصم بن عدىّ ، از پدرش نقل كرد كه : پيامبر ( ص ) اجازه فرموده بود شبانان در منى نخوابند و مجبور به توقف شبانه نباشند .
و گويند ، رسول خدا فرموده است : سعى كنيد كه با سر انگشت خود ريگ را بپرانيد و رمى كنيد ! همسران آن حضرت در شب و هنگام فرا رسيدن آن رمى مىكردند .
خطبهء پيامبر ( ص ) در عيد قربان
هشام بن عماره ، از عبد الرحمن بن ابى سعيد ، از عمارة بن حارثه ، از عمرو بن يثربى ، و ابن ابى ذئب ، از عمرو بن ابى عمرو ، از عكرمه ، از ابن عباس رضى الله عنه برايم نقل كردند كه :
رسول خدا ( ص ) فرداى عيد قربان پس از نماز ظهر در حالى كه بر ناقهء قصواى خود سوار بود خطبه ايراد فرمود . يكى از اين دو راوى مطالب بيشترى از ديگرى مىگفت و هر دو گفتند كه رسول خدا چنين فرموده است . [ 1 ] « اى مردم ، سخن مرا بشنويد و آن را بفهميد و بينديشيد ، نمىدانم شايد بعد از امسال شما را ديگر اينجا نبينم ، اى مردم اين چه ماهى است ؟ مردم سكوت كردند . پيامبر ( ص ) فرمود : اين ماه حرام است . سپس فرمود : اين چه سرزمينى است ؟ سكوت كردند ، و فرمود : اين سرزمين حرام است ( محترم و با حرمت ) ! سپس فرمود : امروز چه روزى است ؟ سكوت كردند ، و
هامش
[ 1 ] به طورى كه ملاحظه مىكنيد معلوم مىشود اين خطبه روز يازدهم ذى حجه ايراد شده است نه عيد قربان ، براى اطلاع بيشتر از مضامين اين خطبه مراجعه شود به سيره ج 4 ، ص 252 . و ناسخ التواريخ جلد زندگى پيامبر ( ص ) ، ص 499 تا 502 و نهج الفصاحه ، ص 665 تا 675 . - م .