اصحاب پيامبر چنان وانمود مىكردند كه همراه و متفق با ايشانند در عين حال به اقوام خودشان هم كه مشرك بودند چنان وانمود مىكردند كه هم عقيده با آنهايند . منظور از دو مرتبه عذاب كردن هم گرسنگى در اين جهان و عذاب در گور است .
وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَى الله أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ 9 : 102 - و ديگرانى كه اقرار كردند به گناهان خويش آميختند كارى نيك با كارى زشت شايد كه خداى توبهء ايشان را بپذيرد كه خداى آمرزنده و بخشاينده است . [ 1 ] اين آيه دربارهء ابو لبابة بن عبد المنذر نازل شده است كه به يهوديان بنى قريظه اشاره كرده بود كه در صورت تسليم شدن كشته خواهند شد .
خُذْ من أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَ الله سَمِيعٌ عَلِيمٌ ، أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ الله هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ الله هُوَ التَّوّابُ الرَّحِيمُ 9 : 103 - 104 - بگير از مالهاى ايشان صدقه كه ايشان را به آن پاك گردانى و درجات ايشان را بيفزايى و دعا كن ايشان را كه دعاى تو آرام دل ايشان است و خداى تعالى شنونده و داناست ، آيا نمىدانند كه خداى تعالى توبهء بندگان خود را مىپذيرد و صدقهها را قبول مىفرمايد و خداى تعالى بسيار توبه پذيرنده و بر بندگان بخشاينده است . [ 2 ] بديهى است منظور صدقاتى است كه فقط در راه خدا و براى كسب رضايت خدا داده مىشود .
وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى الله عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ سَتُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ 9 : 105 - و بگو كار كنيد كه هر آينه خدا و رسولش و مؤمنان كار شما را مىبينند و به زودى باز گردانده مىشويد به سوى دانندهء نهان و آشكار و خبر مىدهد شما را به آنچه مىكرديد . [ 3 ] وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ الله إِمّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَ الله عَلِيمٌ حَكِيمٌ 9 : 106 - و ديگرانى كه كار ايشان موقوف به مشيت الهى است يا به عذابشان بگيرد يا توبهشان را بپذيرد و خدا به هر چه كند دانا و در هر چه كند حكيم است . [ 4 ] اين آيه دربارهء آن سه نفر نازل شده است كه كعب بن مالك و هلال بن اميّه و مرارة بن ربيع باشند .
هامش
[ 1 ] سورهء 9 ، آيهء 102 .
[ 2 ] سورهء 9 ، آيات 103 و 104 .
[ 3 ] سورهء 9 ، آيهء 105 .
[ 4 ] سورهء 9 ، آيهء 106 .