اين آيه هم دربارهء جدّ بن قيس نازل شده است كه بسيار ثروتمند بود .
وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ من الْأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا الله وَ رَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ 9 : 90 - و آمدن عذرسازان به دروغ از بدويان تا براى نيامدن آنها به جنگ دستورى داده شود و گروهى ديگر كه دروغ گفتند به خدا و رسولش ، به زودى به آن عده از ايشان كه كافر شدند عذابى دردناك خواهد رسيد . [ 1 ] كسانى كه از باديه براى عذر خواهى آمده بودند هشتاد و يك نفر از بنى غفار بودند كه اجازه مىخواستند در جنگ شركت نكنند و براى اين كار بهانه مىآوردند . گويد : منافقينى كه از جنگ تخلف كردند به آنها گفتند ، شما هم به جنگ نرويد ، چه به شما اجازه داده شود و يا نه .
لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرْضى وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلّهِ وَ رَسُولِهِ ، ما عَلَى الْمُحْسِنِينَ من سَبِيلٍ وَ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ 9 : 91 - بزه و دشوارى نيست بر ضعيفان و بيماران و كسانى كه چيزى براى انفاق نمىيابند ، به شرط آنكه براى خدا و رسولش خيرخواهى كنند ، مؤاخذهيى بر نيكان نيست و خداوند بخشنده و آمرزنده است . [ 2 ] وَ لا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ من الدَّمْعِ حَزَناً أَلّا يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ 9 : 92 - همچنان بر آنانى كه پيش تو مىآيند تا وسيلهء حركت آنها را فراهم آرى و تو پاسخ دهى كه چيزى ندارم كه شما را به راه بيندازم و آنها بر مىگردند در حالى كه از شدت اندوه چشمهايشان اشك مىريزد كه چرا نمىتوانند وسايل و مخارج خود را فراهم سازند . [ 3 ] اين آيه در مورد گريه كنندگان نازل شده است كه هفت نفرند : ابو ليلى مازنى ، سلمة بن صخر زرقى ، ثعلبة بن عنمه سلمىّ ، عبد الله بن عمر و مزنىّ و سالم بن عمير [ 4 ] إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ وَ هُمْ أَغْنِياءُ رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَ طَبَعَ الله عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ، يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا الله من أَخْبارِكُمْ وَ سَيَرَى الله عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ، سَيَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ ، فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ، يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ الله لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ 9 : 93 - 96 - مؤاخذه آنهايى راست كه از تو اجازه مىگيرند كه در جنگ نيايند و توانگرانند ، خشنود شدند به آنكه باشند با زنان و مهر نهاد خداى تعالى بر دلهاى ايشان كه هيچ درك نكنند ، وقتى شما
هامش
[ 1 ] سورهء 9 ، آيهء 90 .
[ 2 ] سورهء 9 ، آيهء 91 .
[ 3 ] سورهء 9 ، آيهء 92 .
[ 4 ] در متن اصلى همچنين به جاى هفت نفر نام پنج نفر ذكر شده است .