رفتند . چون پيامبر ( ص ) برخاست عمر بن خطاب جلو آمد و گفت : اى رسول خدا آيا مىخواهى بر ابن ابىّ نماز بگزارى و حال آنكه فلان روز چه گفته است و فلان روز چه ؟ و شروع به تكرار گفتار خود كرد . پيامبر ( ص ) لبخند زدند و گفتند : از من فاصله بگير ! و پس از اينكه عمر باز هم اصرار كرد پيامبر ( ص ) فرمودند : اين كار در اختيار من گذاشته شده است و اگر بدانم در صورتى كه بيش از هفتاد بار براى او استغفار كنم آمرزيده مىشود اين كار را مىكردم . و منظور از گفتار الهى هم كه مىفرمايد اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ الله لَهُمْ 9 : 80 - آمرزش خواه ايشان را يا مخواه ، اگر آمرزش خواهى براى ايشان هفتاد مرتبه ، هرگز خداى نخواهد آمرزيدشان . [ 1 ] و هم گويند ، پيامبر ( ص ) فرمود : بيش از هفتاد مرتبه طلب آمرزش مىكنم . و به هر حال پيامبر ( ص ) نماز گزارد و بازگشت و پس از اندكى اين آيات از سورهء « براءة » نازل شد وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلى قَبْرِهِ 9 : 84 - و نماز جنازه مكن هرگز بر يكى از ايشان و مايست بر سر گور وى . [ 2 ] و هم گويند كه پيامبر ( ص ) بعد از دفن او هنوز قدم بر نداشته بود كه اين آيه بر آن حضرت نازل شد ، و پيامبر ( ص ) پس از اين آيه منافقان را شناخت و هر كس از ايشان كه مىمرد بر او نماز نمىگزارد .
مجمّع بن جاريه مىگفته است : من نديدم كه رسول خدا ( ص ) بر جنازهيى آن قدر توقف فرمايد كه بر جنازهء ابن ابىّ و تا كنار گور او را تشييع فرمود و جنازه او را بر سريرى حمل كردند كه در خاندان نبيط بود و مردگان خود را بر آن حمل مىكردند .
انس بن مالك هم مىگفته است : جنازه ابن ابىّ را روى سرير ديدم و پاهايش به واسطهء بلندى قامتش از سرير بيرون بود .
امّ عماره هم مىگفته است : در عزاى ابن ابى شركت كرديم و تمام زنان قبيلههاى اوس و خزرج براى تسليت به دخترش جميله آمده بودند و او مىگفت : واى بر من كه كوه استوار خود را از دست دادم - و كسى او را از اين گفتار نهى نمىكرد و بر او عيب نمىگرفت - واى بر كوه استوار و ركن من ! تا اينكه او را در گور نهادند .
عمرو بن اميّه ضمرى مىگفته است : ما تلاش كرديم كه به تابوت او برسيم و نتوانستيم زيرا همهء منافقان كه در عين نفاق تظاهر به اسلام مىكردند و بيشتر از بنى قينقاع و ديگران بودند جنازهاش را احاطه كرده بودند ، از قبيل : سعد بن حنيف ، زيد بن لصيت ، سلامة بن حمام ،
هامش
[ 1 ] سورهء 9 ، آيهء 80 .
[ 2 ] سورهء 9 ، آيهء 84 .