سال فتح مكه از عبد الله بن ابى ربيعه چهل هزار درم وام خواستند و او پرداخت كرد . چون خداوند متعال هوازن را براى مسلمانان گشود و اموال آنها را به غنيمت گرفتند ، رسول خدا ( ص ) طلب عبد الله بن ابى ربيعه را فرستادند و فرمودند : پاداش وام ، سپاسگزارى ، و اداء آن است . و دعا فرمودند كه : خداوند به مال و فرزندان تو بركت دهاد .
عبد الله بن زيد هذلى ، از ابو حصين هذلى نقل كرد كه : رسول خدا ( ص ) از سه نفر از قرشيان وام گرفت ، پنجاه هزار درم از صفوان بن اميه ، چهل هزار درم از عبد الله بن ابى ربيعه ، و چهل هزار درم از حويطب بن عبد العزّى و مجموعا يكصد و سى هزار درم بود كه ميان افراد فقير اصحاب خود تقسيم فرمود .
مردى از بنى كنانه برايم نقل كرد كه : بنى كنانه در فتح مكه همراه رسول خدا ( ص ) بودند و آن حضرت ميان آنها پولى تقسيم فرمودند كه به هر مرد پنجاه درم رسيد يا اندكى كمتر و بيشتر ، و از همان مال براى بنى جذيمه هم ارسال فرمودند .
سفيان بن سعيد ، از كلبى ، از صالح ، از مطّلب بن ابى وداعه نقل كرد كه : رسول خدا ( ص ) در يك روز گرم طواف فرمود و تشنه شد و آب خواست . مردى گفت : اى رسول خدا ، پيش ما آب كشمش هست ، آيا از آن مىآشاميد ؟ فرمود : آرى . گويد . آن مرد كسى به خانه فرستاد تا قدح بزرگى آوردند . پيامبر ( ص ) قدح را به دهان خود نزديك كرده و بوى تندى از آن شنيد و خوشش نيامد و آن را رد فرمود . گويد : رسول خدا ( ص ) آب خواست و برايش آب زمزم آوردند . پيامبر ( ص ) دوباره قدح را خواستند و چندان آب با آن مخلوط كردند كه از اطراف قدح آب ريخت .
آنگاه از آن نوشيد و به كسى كه در طرف راست آن حضرت بود داد و فرمود : هر كس در مايع آشاميدنى خود شك و ترديدى پيدا كرد ، شك خود را با آب بشكند .
اسامة بن زيد ، از اسلم ، و هشام بن سعد ، از زيد بن اسلم ، از ابى وعله ، از ابن عباس نقل كرد كه : يكى از دوستان پيامبر ( ص ) كه از قبيلهء ثقيف بود كوزهاى شراب براى آن حضرت هديه آورد . پيامبر ( ص ) فرمود : مگر نمىدانى كه خداوند متعال آن را حرام كرده است ؟ مرد مذكور با غلام خود درگوشى صحبتى كرد و گفت : آن را به بازار ببر و به فروش ! پيامبر ( ص ) پرسيد : به چه كارى مأمورش كردى ؟ گفت : به فروش آن . پيامبر ( ص ) فرمود : همان كس كه آشاميدن آن را حرام كرد ، فروش آن را هم حرام كرده است . ابن عباس گويد : به من خبر رسيد كه آن را روى زمين ريختند . ابن ابى ذئب ، از زهرى نقل كرد كه : پيامبر ( ص ) روز فتح مكه دريافت بهاى شراب و خوك و مردار و بتها و همچنين پرداخت پول و اجرت به كاهن را حرام فرمود .
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 661
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٦٦١