گويند ، چون پيامبر ( ص ) از در كعبه كه مملو از جمعيتى بود كه اطراف آن نشسته بودند ظاهر شد ، فرمود : سپاس خدايى را كه وعدهء خويش را راست فرمود ، و بندهء خود را يارى داد ، و خود به تنهايى احزاب را منهزم كرد ، شما چه مىگوييد و چه تصور مىكنيد ؟ گفتند : خير و نيكى مىگوييم ، و گمانى جز نيكى نداريم كه تو برادرى بزرگوار و برادرزادهاى گرامى هستى و اكنون به قدرت رسيدهاى . پيامبر ( ص ) فرمود : من همان را مىگويم كه برادرم يوسف گفت :
لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ الله لَكُمْ وَ هُوَ أَرْحَمُ الرّاحِمِينَ 12 : 92 [ 1 ] - امروز بر شما ملامتى نيست . خداى تعالى بيامرزدتان و او بخشاينده ترين بخشايندگان است . سپس فرمود : هر ربايى كه در جاهليت معمول بود و هر خون و مالى كه بر عهده داشتيد و همهء افتخارات واهى زير پا نهاده شده و از ميان رفته است ، مگر مسئلهء پرده و كليد دارى كعبه و سقايت حاجيان ، همانا در مورد كسانى كه با چوبدستى يا تازيانه و قتل خطا كشته مىشوند ، ديه و خونبها در كمال شدت بايد به صورت صد ماده شتر كه چهل عدد آن باردار باشند پرداخت شود . خداوند نخوت و تكبر جاهليت و افتخار به پدران را از ميان برد . همهء شما از آدميد و آدم از خاك است ، و گراميترين شما در پيشگاه خداوند پرهيزگارترين شماست . همانا خداوند مكه را هنگام آفرينش آسمانها و زمين حرم امن قرار داده است و به واسطهء حرمتى كه خداوند براى آن قرار داده است ، همواره حرم الهى خواهد بود ، براى هيچ كس پيش از من و براى هيچ كس پس از من شكستن حرمت آن جايز نبوده و نيست و براى من هم شكستن حرمت آن جز به اندازهء ساعتى از يك روز جايز نبوده است - و در اين موقع با دست خود هم اشاره به كوتاهى آن مدت فرمود - صيد مكه را نبايد شكار كرد و راند ، و درختان آن را نبايد قطع كرد ، و هر چه كه در آن گم شده باشد برداشتن جايز و روا نيست مگر براى كسى كه قصد اعلان كردن داشته باشد ، و جايز نيست كه سبزههاى آن را بكنند . عباس كه پيرمرد مجربى بود گفت : اى رسول خدا به جز بوتههاى اذخر [ 2 ] كه از كندن آن چارهاى نيست ، هم براى گورها و هم براى پاك كردن خانهها . گويد : رسول خدا ( ص ) اندكى سكوت كرد و سپس فرمود : به جز اذخر كه حلال است . و در مورد وارث وصيت درست نيست ، فرزند از آن فراش و زوج است ، و براى زناكار سنگ است ، و براى هيچ زنى حلال و روانيست كه از ثروت شوهر خود بدون اجازه بخشش كند ، مسلمان برادر مسلمان است و همهء مسلمانان برادرند ، و مسلمانان همگى در قبال دشمن بايد متحد و هماهنگ باشند .
هامش
[ 1 ] سورهء 12 ، آيهء 92 .
[ 2 ] اذخر ، گياهى خوشبو كه در اطراف مكه فراوان است . - م .