تو خودت چنين مىگويى ! و ديگر هيچ نگفت . قريش گفتند : فقط تو را بازى داده است .
ابو سفيان گفت : به خدا قسم چارهء ديگرى نداشتم .
محمد بن عبد الله ، از زهرى ، از جبير بن مطعم برايم روايت كرد كه : چون ابو سفيان براى مراجعت به مكه راه افتاد ، پيامبر ( ص ) به عايشه فرمودند : كارها را براى حركت رو به راه كن و اين موضوع را پوشيده بدار ! و سپس به درگاه خداوند معروض داشت كه : پروردگارا اخبار را بر قريش و جاسوسان ايشان پوشيده بدار تا ما ناگهانى بر آنها وارد شويم . و هم گفتهاند كه معروض داشت : پروردگارا چشم و گوش قريش را ببند بطورى كه ناگهان مرا ببينند و خبر مرا ناگهانى بشنوند .
پيامبر ( ص ) دستور داد راههاى مدينه به مكه را فرو گرفتند . عمر بر آن راهها گماشته شد و به ساكنان آنجا گفت : اگر شخص ناشناسى از اين راه عبور كرد او را برگردانيد ، و اگر كسى آهنگ مكه يا نواحى نزديك آن را داشت ، او را بگيرد و نگهداريد تا از او پرس و جو شود - و ساكنان آن راهها همگى مسلمان بودند .
گويند ، ابو بكر پيش عايشه آمد و او مشغول تهيهء زاد و توشه براى رسول خدا ( ص ) بود . او مشغول آرد كردن گندم و تهيهء سويق و خرما بود . ابو بكر پرسيد : اى عايشه ، آيا رسول خدا آهنگ جنگ دارد ؟ گفت : نمىدانم . ابو بكر گفت : اگر پيامبر آهنگ سفرى دارد به ما هم خبر بده كه آماده شويم . گفت : من نمىدانم ، شايد قصد رفتن به بنى سليم را داشته باشد ، شايد هم قصد ثقيف و يا آهنگ هوازن را داشته باشد ! و مطلب را براى ابو بكر روشن نكرد . در اين بين رسول خدا ( ص ) آمد و ابو بكر پرسيد : اى رسول خدا ، آيا قصد مسافرت دارى ؟ فرمود : آرى .
گفت : آيا من هم آماده شوم . فرمود : آرى . ابو بكر پرسيد : قصد كجا دارى ؟ فرمود : قريش ، و اين موضوع را پوشيده بدار و آمادهء حركت باش . ابو بكر گفت : مگر ميان ما و ايشان هنوز مدتى از پيمان باقى نيست ؟ فرمود : آنها مكر كردند و پيمان را شكستند و ما با آنها جنگ خواهيم كرد ، فعلا از اين موضوع درگذر و آن را پوشيده بدار .
گروهى مىپنداشتند كه پيامبر ( ص ) آهنگ شام دارد ، برخى خيال مىكردند به ثقيف مىرود ، و بعضى تصور مىكردند به هوازن خواهد رفت .
پيامبر ( ص ) ابو قتادة بن ربعى را همراه هشت نفر به منطقهء إضم [ 1 ] اعزام فرمود تا چنين تصور شود كه پيامبر آهنگ آن ناحيه را دارند و خبر به اين صورت منتشر شود .
هامش
[ 1 ] إضم ، نام آبى ميان مكه و يمانه است ، نزديك سمينه . ( معجم البلدان ، ج 1 ، ص 281 ) .