كه مىگفت : خداوند عمر بن خطاب را رحمت كند ! در كارى كه انجام داد مرا مختار و مخير كرد در اينكه محصول تضمين شده را انتخاب كنم يا آب و زمين را ، و من آب و زمين را برگزيدم كه هم اكنون در دست من است . و حال آنكه كسانى كه به گرفتن محصول راضى شدند گاهى مروان از سهم ايشان كم مىكند ، و گاه هيچ چيز به آنها نمىدهد ، و گاه به صورت كامل سهم آنها را مىدهد . و گفته شده است كه عمر در اين مورد فقط همسران رسول خدا ( ص ) را مختار كرد .
ابراهيم بن جعفر ، از قول پدرش برايم نقل كرد كه مىگفته است : عمر همه را مخير كرده بود كه اگر مىخواهند محصول دريافت كنند ، و اگر هم بخواهند آب و زمين . و نيز به هر كس كه مىخواست بفروشد اجازه داد ، و هر كس هم مىخواست سهمش را براى خود نگهداشت .
از جمله ، اشعرىها صد بار محصول خود را به پنجهزار دينار به عثمان بن عفّان فروختند ، رهاويها هم همين مقدار محصول را به همين قيمت به معاوية بن ابى سفيان فروختند .
واقدى گويد : ظاهرا اين قسمت صحيح است و مردم مدينه هم به همين عقيده بودند .
ايّوب بن نعمان ، از قول پدرش برايم نقل كرد كه او هم گفته است : عمر مردم را آزاد گذاشته بود كه آب و زمين يا محصول تضمين شده را برگزينند . اسامة بن زيد ، از كسانى بود كه محصول را انتخاب كرده بود . چون عمر از مسئلهء تقسيم فارغ شد ، يهود خيبر را تبعيد كرد . عمر از خيبر همراه مهاجرين و انصار به وادى القرى رفت . معاويه هم همراه جبّار بن صخر ، و ابو الهيثم بن تيّهان ، و فروة بن عمرو ، و زيد بن ثابت كه چهار نفر تقسيم كنندهء سهام بودند بيرون شد ، و آنها سهام را تقسيم كردند و حدود و مشخصات آنها را روشن كرده ، و سهام وادى القرى را معلوم كردند . به عثمان بن عفان ، عبد الرحمن بن عوف ، عمر بن ابى سلمه ، عامر بن ربيعه ، معيقب ، عبد الله بن ارقم ، فرزندان جعفر ، عمرو بن سراقه ، عبد الله و عبيد الله ، شييم و پسر عبد الله بن جحش و ابن ابو بكر ، خود عمر ، زيد بن ثابت ، ابىّ بن كعب ، و معاذ بن عفراء هر يك ، يك سهم رسيد ، يك سهم هم به طلحه و جبير دادند ، به جبّار بن صخر يك سهم رسيد ، به جبّار بن عبد الله بن رباب ، و مالك بن صعصعه ، و جابر بن عبد الله بن عمر ، و سلمة بن سلامه هر كدام يك سهم رسيد . به عبد الرحمن بن ثابت ، و ابن ابى شريق يك سهم اختصاص يافت ، به ابى عبس بن جبر ، و محمد بن مسلمه ، و عبّاد بن طارق هر يك ، يك سهم رسيد : بن جبر بن عتيك و ابن حارث بن قيس نيم سهم ، و به ابن جرمه و ضحّاك هم يك سهم رسيد .
عبد الرحمن بن محمد بن ابى بكر ، از قول عبد الله بن ابى بكر ، از عبد الله بن مكنف حارثى برايم نقل كرد : عمر بن خطّاب دو نفر از تقسيم كنندگان فوق ، جبّار بن صخر ، و زيد بن ثابت را
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 549
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٥٤٩