زريق : مسعود بن سعد ، كه مرحب او را كشت . از بنى سلمه : بشر بن براء بن معرور كه از گوسپند مسموم خورد و مرد . فضيل بن نعمان كه از قبيلهء اسلم بوده است ، عامر بن اكوع كه با شمشير خود كشته شد و او و محمود بن مسلمه را در غارى در رجيع به خاك سپردند . از بنى غفار :
عمارة بن عقبة بن عبّاد بن مليل و يسار كه بردهاى سياه پوست بود ، و مردى از قبيلهء اشجع .
مجموع كسانى كه در جنگ خيبر شهيد شدند پانزده مرد بودند . در مورد اينكه آيا شخص پيامبر ( ص ) بر آنها نماز گزارده باشند ، اختلاف است . برخى گفتهاند پيامبر نماز گزاردهاند و برخى هم گفتهاند پيامبر نماز نگزاردهاند . از يهود هم نود و سه نفر كشته شدهاند .
گويند ، رسول خدا ( ص ) همهء شتران آبكش خيبر يا نطاة را به جبلة بن جوّال ثعلبى عطا كردند ، و چيزى از غنايم شقّ و كتيبه برايش منظور نفرمودند .
ذكر اشعارى كه در خيبر سروده شده است
ناجية بن جندب اسلمى چنين سروده است :
يا عباد الله فيما نرغب * ما هو الّا مأكل و مشرب
و جنة فيها نعيم معجب
اى بندگان خدا مىدانيد ما به چه چيزى رغبت مىكنيم ، جاى خوردن و آشاميدن و بهشتى كه در آن نعمتهاى شگفتى آور است .
و همو گفته است :
انا لمن ابصرنى ابن جندب * يا ربّ قرن قد تركت انكب
طاح عليه انسر و ثعلب
هر كس مرا مىبيند بداند كه پسر جندبم چه بسا پهلوانها كه در نبرد با من به پهلو افتادهاند ، و نابود شده و سفرهء لاشخورها و روباه گرديدهاند [ 1 ] اين ابيات را عبد الملك بن وهب از فرزندزادگان ناجيه ، براى من خواند و گفت : در حالى كه بچه بودم مكرر اين ابيات را براى پدرم مىخواندم [ 2 ] .
هامش
[ 1 ] اين ابيات به صورت صحيحترى در سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 362 ، آمده است . - م .
[ 2 ] به احتمال زياد ، بايد قسمتى از متن واقدى و اشعار از قلم افتاده باشد . - م .