يك هزار و هشتصد سهم شد . مجموعهء سهامى كه پيامبر ( ص ) در نطاة و شقّ به مسلمانان اختصاص دادند به صورت مشاع و مشترك بود و مفروز و مجزى نبود . براى هر صد نفر سرپرستى معين شده بود كه او در آمد و محصول غله را ميان افراد خود تقسيم مىكرد ، چنان كه در مورد غنايم شقّ و نطاة . از جمله سرپرستان و رؤساى مسلمانان در شقّ و نطاة : عاصم بن عدى ، و على بن ابى طالب ( ع ) ، و عبد الرحمن بن عوف ، و طلحة بن عبد الله بودند و براى بنى ساعده و بنى نجار هم سرپرستى تعيين شده بود . خاندان حارثة بن حارث و خاندانهاى اسلم و غفاره و بنى سلمه هم كه عدهء زيادى بودند و معاذ بن جبل سرپرستى ايشان را بر عهده داشت .
عبيده هم كه مردى از يهود بود سهمى داشت ، و سهم اوس ، و سهم بنى زبير ، و سهم اسيد بن حضير ، و سهم بلحارث بن خزرج كه سرپرستى آن را عبد الله بن رواحه عهدهدار بود . سهم بياضه را به فروة بن عمرو سپردند ، و سهم ناعم . مجموعهء اين سهام هيجده سهم مشاع و مشترك در مورد غنايم شقّ و نطاة بود كه معمولا سرپرستان محصول را مىگرفتند و ميان افراد خود تقسيم مىكردند ، البته هر كسى مىتوانست سهم خود را بفروشد و اين كار جايز بود .
چنان كه رسول خدا ( ص ) سهم مردى از بنى غفار را از غنايم خيبر در مقابل پرداخت دو شتر خريدارى فرمود ، و بعد هم به او گفتند : مىدانم آنچه را كه از تو گرفتهام بهتر از بهائى است كه پرداختهام ، و آنچه پرداختهام شايد كم ارزشتر از آن باشد ، اگر مىخواهى معامله كن و اگر نمىخواهى مال خودت را نگهدار ! و مرد غفارى بهاى سهم خود را گرفتهام بهتر از بهائى است كه پرداختهام ، و آنچه پرداختهام شايد كم ارزشتر از آن باشد ، اگر مىخواهى معامله كن و اگر نمىخواهى مال خودت را نگهدار ! و مرد غفارى بهاى سهم خود را گرفت . عمر بن خطاب هم سهمى از پيامبر ( ص ) خريد ، و هم از سهم رفقاى خودش كه صد نفر بودند مىگرفت . سهمى كه عمر خريد از اوس بود و به سهم لفيف معروف بود كه در ملك عمر قرار گرفت . محمد بن مسلمه هم از سهم اسلم چند سهم خريد .
گويند ، افراد قبيلهء اسلم هفتاد و چند نفر و افراد قبيلهء غفار بيست و چند نفر و جمعا صد نفر بودند . و هم گفتهاند كه اسلمىها يكصد و هفتاد و چند نفر ، و غفارىها بيست و چند نفر و جمعا دويست نفر بودهاند . و دويست سهم داشتهاند ، و گفتار اول در نظر ما استوارتر است .
چون پيامبر ( ص ) خيبر را گشود يهوديان پيش آن حضرت آمدند و گفتند : اى محمد ، ما صاحبان نخلستان و آشنا به فنون خرما دارى هستيم . پيامبر ( ص ) با آنها قرار گذاشتند كه در پرورش و كشاورزى نخل و زراعتهاى ديگر اقدام كنند ، و در عوض سهمى از خرما و كشاورزى ببرند . آنها زير درختان خرما كشاورزى مىكردند ، و پيامبر ( ص ) فرمود : من شما را در اين سرزمين مستقر مىسازم . آنها در تمام مدت عمر حضرت ختمى مرتبت و خلافت ابو بكر
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 526
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٥٢٦