به مدينه رسيديم پيامبر ( ص ) با دريافت فديه موافقت فرمود .
مىگويند : پيامبر ( ص ) به نمايندگان قريش گفته بود كه : اگر دو نفر ما را بكشيد من هم دو نفر شما را خواهم كشت . مقدار فديهء هر يك چهل وقيهء نقره بود و هر وقيه چهل درهم است .
محمد بن عبد الله بن جحش مىگويد : در جاهليت رسم بود كه يك چهارم غنايم را براى رؤسا بر مىداشتند . چون عبد الله بن جحش از نخله مراجعت كرد غنايم را پنج بخش كرد و چهار بخش آن را تقسيم كرد و اين نخستين خمسى بود كه در اسلام صورت گرفت و بعدها اين آيه نازل شد : وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ من شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ 8 : 41 - و بدانيد كه آنچه غنيمت گرفتيد پنج يكى وى مر خداى راست . ( آيهء 41 ، سورهء 8 ) .
براى من از ابى بردة بن نيار روايت كردند كه : پيامبر ( ص ) غنايمى را كه اهل نخله آورده بودند ، نگهداشت و به بدر رفت . پس از اينكه بازگشت با غنايم بدر تقسيم كرد و حق هر قوم را عنايت فرمود .
گويند : در اين مورد اين آيه نازل شد : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ . . . 2 : 217 - مىپرسندت يا محمد از ماه حرام و در آن جنگ كردن . . . ( آيهء 219 ، سورهء 2 ) . خداوند در كتاب خود آنها را مورد خطاب قرار داده و مىفرمايد : جنگ در ماههاى حرام همچنان حرام است ولى آنچه را كه ايشان نسبت به مسلمانان را مىدارند گناهش به مراتب بيشتر است ، از قبيل اينكه مسلمانان را از انجام كارهاى الهى منع مىكنند حتى ايشان را شكنجه مىدهند و زندانى مىكنند تا نتوانند هجرت كنند و به حضور رسول خدا بروند و اينكه نسبت به خدا كفر مىورزند و نمىگذارند مسلمانان براى انجام حج و عمره به مسجد الحرام بروند و آنها را از دين فريب مىدهند . و هم خداوند مىفرمايد : وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ من الْقَتْلِ 2 : 191 - و كفر و تعذيب ايشان مؤمنان را بزرگتر است از كشتن شما ايسان را ( آيهء 193 ، سورهء 2 ) . بعضى هم گفتهاند مقصود از فتنه بتهاى اساف و نائله است [ 1 ] .
براى من از كريب روايت كردهاند كه گفته است : از ابن عباس پرسيدم كه : آيا پيامبر ( ص ) ديه ابن حضرمى را پرداخت فرمود ؟ گفت : نه . و از عروه برايم روايت كردند كه مىگفت : پيامبر ( ص ) ديه ابن حضرمى را پرداخت فرمود و جنگ ماه حرام را همچنان حرام قرار داد تا هنگامى كه خداوند عزّ و جل سورهء برائة را نازل فرمود . واقدى مىگويد : در نظر ما ثابت و مورد اجماع است كه ديهاى پرداخت نشده است . ابو معشر
هامش
[ 1 ] اساف و نائله : نام دو بت معروف قريش است .