اسير بن زارم [ 1 ] به جنگ ايشان قيام كرد . در محرم ( چهل و هفتمين ماه هجرت ) ، پيامبر ( ص ) عهدهدار جنگ ذات الرّقاع گرديدند . و سپس در ربيع الاول ( چهل و نهمين ماه هجرت ) جنگ دومة الجندل را شخصا بر عهده گرفت . پيامبر ( ص ) در شعبان سال پنجم ، جنگ مريسيع و در ذى القعده همان سال جنگ خندق و در اواخر ذى القعده و اوايل ذى الحجهء همان سال جنگ بنى قريظه را انجام دادند . در محرم سال ششم ، ابن انيس مأمور جنگ با سفيان بن خالد بن نبيح و پس از آن محمد بن مسلمه مأمور جنگ با قبيلهء قرطاء گرديدند [ 2 ] . در ربيع الاول سال ششم ، جنگ بنى لحيان ، و در ربيع الاخر همان سال جنگ غابه را پيامبر ( ص ) شخصا انجام دادند . در همين ماه عكّاشة بن محصن به جنگ غمر و محمد بن مسلمه به جنگ ذى القصّه و ابو عبيدة بن جرّاح به همان جنگ و زيد بن حارثه به جموم براى جنگ با بنى سليم اعزام گرديدند - جموم ميان بطن نخل و نقره است . سپس ، زيد بن حارثه در جمادى الاول به عيص [ 3 ] و در جمادى الاخر به طرف - در سى و شش ميلى مدينه - و در همان ماه به حسمى - پشت وادى القرى - اعزام گرديد . و نيز در ماه رجب ، زيد به وادى القرى اعزام شد ، و در شعبان سال ششم گروهى به فرماندهى عبد الرحمن بن عوف به دومة الجندل اعزام شدند . در همان ماه على ( ع ) به فرماندهى جنگ فدك رفت . و باز در رمضان سال ششم زيد بن حارثه به ام قرفه - از بخشهاى وادى القرى - اعزام شد . در شوال همان سال ابن رواحه به جنگ اسير بن زارم رفت و در همان ماه كرز بن جابر به جنگ عرنيين [ 4 ] رفت .
آنگاه ، پيامبر ( ص ) در ذى القعده سال ششم ، عمرهء حديبيه را انجام داد . در جمادى الاول سال هفتم ، پيامبر ( ص ) جنگ خيبر را سرپرستى فرمود و در جمادى الاخر همان سال به وادى القرى بازگشت و به جنگ پرداخت . در شعبان سال هفتم عمر به جنگ تربه رفت - كه فاصلهء ميان آن و مكه شش شبانه روز است - و ابو بكر هم به جنگ نجد رفت و بشير بن سعد هم به جنگ فدك اعزام شد . در رمضان سال هفتم ، غالب بن عبد الله به جنگ ميفعه اعزام شد - كه از نواحى نجد است . در شوال آن سال بشير بن سعد به سوى جناب [ 5 ] فرستاده شد ، و پيامبر ( ص ) در ذى القعده
هامش
[ 1 ] اين نام در طبقات ابن سعد به صورت رازم ( ج 2 ، ص 66 ) و در شرح مواهب اللدنيه به صورت رزام آمده است ( ج 2 ، ص 172 ) .
[ 2 ] قرطاء : نام قبيلهاى از بنى بكر است .
[ 3 ] عيص : اسم جايى است كه ميان آنجا و مدينه چهار شب راه است ( طبقات ، ج 2 ، ص 63 ) .
[ 4 ] عرنيين : نام عشيرهاى از قبيلهء جهنيه كه مرتد شدند ( منتهى الارب )
[ 5 ] جناب : نام محلى است .