فرمايد . گويد : من هم همراه رسول خدا حركت كردم و خداوند متعال اموال و زن و فرزند دشمن را به غنيمت نصيب پيامبر ( ص ) فرمود ، و آن حضرت هم تعدادى شتر و گوسپند به من عنايت فرمود . گفتم : اى رسول خدا ، من چطور مىتوانم شتران را پا به پاى گوسپندان ببرم ؟ خواهش مىكنم تمام سهم مرا يا شتر تعيين فرماييد ، يا گوسپند .
پيامبر ( ص ) لبخند زدند و فرمودند : كداميك را بيشتر دوست دارى ؟ گفتم : لطفا شتر تعيين فرماييد . فرمود : ده شتر به او بدهيد . و ده شتر به من دادند . از او مىپرسيدند :
پيامبر ( ص ) از اموال عمومى به تو عنايت فرمود يا از خمس ؟ مىگفت : به خدا نمىدانم ، من با آن شتران به خانهء خود برگشتم و تا به امروز از بركت آنها در وفور نعمت زندگى مىكنيم .
ابو بكر بن عبد الله بن ابى سبره برايم روايت كرد كه پيامبر ( ص ) دستور فرمود تا با اسيران نرمى و ملايمت كنند . پس ، آنها را در گوشهاى جمع كرده و بريدة بن حصيب را بر آنها گماشت و دستور داد كه اموال و كالاها و سلاح آنها را هم جمع كردند .
چهارپايان را هم جمع كردند و شقران خدمتكار خود را مأمور نگهدارى آن فرمود و زنها و بچهها را در گوشهء ديگرى جمع كردند . پيامبر ( ص ) خمس غنايم را هم تعيين فرمود و همهء اموال و غنايم را زير نظر محمية بن جزء زبيدىّ قرار دادند .
از عروة بن زبير و عبد الله بن عبد الله بن حارث بن نوفل نقل شده است كه گفتهاند : پيامبر ( ص ) محمية بن جزء زبيدى را در اين جنگ به سرپرستى اموال و خمس تعيين فرمود و گفتهاند كه در آمد فىء و در آمد خمس جداگانه بود و صدقات هم جدا بود . كسانى كه از صدقات بهرهمند مىشدند از درآمد فىء و خمس بهرهاى نداشتند و كسانى كه از درآمد فىء و خمس بهرهمند مىشدند از صدقات چيزى دريافت نمىكردند . معمولا صدقات را به يتيمان و فقيران و بينوايان مىدادند و هر گاه پسر بچههاى يتيم بزرگ مىشدند و به بلوغ شرعى مىرسيدند دريافتى ايشان از صدقات حذف مىشد و از فىء چيزى دريافت مىكردند كه در آن صورت لازمه آن شركت در جهاد بود و اگر از شكرت در جهاد خوددارى مىكردند ، ديگر چيزى به آنها پرداخت نمىشد و اجازه مىدادند كه دنبال كار و فعاليت ديگرى بروند . معمولا پيامبر ( ص ) هيچ سائل و فقيرى را محروم نمىفرمود . دو نفر به حضور آن حضرت آمدند و چيزى از خمس مطالبه كردند ، فرمود : اگر مىخواهيد به شما چيزى مىدهم ، ولى توجه داشته باشيد كه براى توانگر و كسى كه قدرت كسب دارد ، بهرهاى از آن نيست . گويند :
زنان اسير را هم تقسيم كردند و اموال و چهارپايان نيز تقسيم شد . هر شتر را معادل با ده گوسپند به حساب آوردند . كالاها را به افرادى كه طالب آن بودند فروختند . براى هر
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 305
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٣٠٥