از همراهان محمد و خرماى عجوه مدينه ، كه چون مويز است ، مىگريزد .
و ظهر فردا به آب ضجنان خواهد رسيد [ 1 ] برخى هم پنداشتهاند كه اين ابيات را حمام سروده است .
خداوند متعال در اين مورد اين آيه را نازل فرمود : الَّذِينَ قال لَهُمُ النّاسُ إِنَّ النّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَ قالُوا حَسْبُنَا الله وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ 3 : 173 [ 2 ] - كسانى كه مردم به ايشان مىگفتند كه مردمان براى جنگ با شما جمع شدهاند ، از ايشان بترسيد ، ولى اين مسئله افزود ايمان ايشان را و گفتند خداى ما را بس است كه بهترين كارگزار است - مقصود از كسى كه اين مطالب را مىگفت ، نعيم بن مسعود است .
كعب بن مالك هم ابيات زير را سروده است و پيرمردان خاندان كعب و تمام اصحاب ما آنها را برايم نقل كردهاند . [ 3 ] با ابو سفيان در بدر الموعد وعده گذارديم ولى او را نسبت به وعده خود راستگو و متعهد نيافتيم .
سوگند مىخورم كه اگر هم مىآمدى زبون و سرافكنده برمىگشتى و خويشاوندان نزديكت را از دست مىدادى .
ما در جنگ بدر عتبه و پسرش را پاره پاره رها كرديم و از ابو جهل ، كه در خاك و خون افتاده بود ، گذشتيم .
شما از فرمان رسول خدا سرپيچى كرديد ، تف بر آيين شما و كار زشت شما مايه گمراهىتان باد .
اما من ، هر چند شما سرزنشم كنيد ، آشكارا مىگويم كه خاندان و اموالم فداى رسول خدا باد .
ما از او فرمان بردارى مىكنيم و او را برابر با هيچ كس نمىدانيم او شهابى است كه راهنماى ما در تاريكى شبهاست .
حسان بن ثابت انصارى هم ابيات زير را سروده است كه ابن ابى الزناد و ابن جعفر و ديگران آن را ثبت كردهاند .
كنار چاهى ، كه آب آن از فراوانى با دست كشيده مىشد ، همراه شتران نيرومند هشت روز اقامت كرديم .
هامش
[ 1 ] اين ابيات كه مجموعا پنج مصراع است ، در سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 221 مقدم و مؤخر آمده است . - م .
[ 2 ] آيهء 171 ، سورهء 3 ، آل عمران .
[ 3 ] سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 221 ، نخست اين ابيات را از عبد الله بن رواحه دانسته و سپس مىگويد كه از مالك است . - م .