محفوظ نگهداشت . چون نسبت به مسلمانان چنين رفتار شد پيامبر ( ص ) دستور داد تا به سرزمين حبشه ، هجرت كنند . در حبشه ، پادشاه نيكوكارى بود كه او را نجاشى مىگفتند ، در سرزمين او نسبت به هيچ كس ستم نمىشد ، و او را مىستودند . حبشه يكى از مناطق بازرگانى قريش بود كه معمولا از تجارت آنجا در آمد سرشار داشتند و مىتوانستند با امنيت خاطر در آنجا بازرگانى كنند . پيامبر ( ص ) به مسلمانان دستور هجرت به آنجا را داد و عموم مسلمانان به حبشه رفتند ، زيرا در مكه مقهور دشمنان بودند و پيامبر هم از انواع گرفتاريها بر آنها بيم داشت ، ولى خود در مكه باقى ماند و چند سالى چنين گذشت . مشركان همچنان بر هر كس كه اسلام مىآورد سختگيرى مىكردند ، تا اندك اسلام آشكارا شد و گروهى از اشراف قريش به اسلام در آمدند » . [ 1 ] گرچه ، دليلى در دست نداريم كه عروه كتاب مخصوصى دربارهء سيرهء پيامبر ( ص ) نوشته باشد ، ولى چون ابن اسحق و واقدى مقدار زيادى مطلب از او نقل مىكنند ، ترديد در اين نيست كه عروه نخستين كس است كه سيره را به صورتى كه بعدها شكل گرفته ، تدوين كرده است .
وهب بن منبه
اين مرد در يمن متولد شده و حجاز را هم ديده است . ولى بيشتر زندگى خود را در يمن گذرانده است . ياقوت حموى او را از برگزيدگان تابعين و مردى راستگو و مورد اعتماد مىداند كه از كتابهاى قديمى معروف به اسرائيليات فراوان نقل كرده است . [ 2 ] ابن نديم تأليف كتابى بنام كتاب المبتدأ را به او نسبت مىدهد و اشاره مىكند كه ميان اين كتاب و بخش اول سيرهاى كه ابن اسحق تأليف كرده است شباهت وجود دارد . [ 3 ] فقط مقدار بسيار كمى از اخبار پيامبر ( ص ) به وسيلهء وهب بن منبه به ما رسيده است . اخيرا قسمت كوچكى از اين مطالب كه بر روى كاغذهاى قديمى مصرى نوشته شدهاند در مجموعهء اسكات رينهارت [ 4 ] به دست آمده است كه بيعت عقبه در آن ثبت است . [ 5 ] ابن اسحق در بخش اول سيره خود مطالبى از وهب بن منبه نقل مىكند .
هامش
[ 1 ] تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 1180 .
[ 2 ] معجم الادباء ، ج 19 ، ص 259 .
[ 3 ] ابن نديم ، الفهرست ، ص 128 .
[ 4 ] 8iSchottReinhardt[ 5 ] 558 بن 1927 بنLJ . Horovitz , IslamicCulture( 5 )