مىخواهد ، پس بگرويد به خدا و رسولانش و اگر بگرويد و بپرهيزيد براى شما مزد بزرگى است . و گمان مبرند آنهايى كه بخل ميورزند به آنچه دادشان خداى تعالى از فضل خويش كه مر ايشان را بهتر است ، بلكه آن مر ايشان را بدتر است . هر آينه طوق كرده شوند به زودى در روز قيامت آنچه را كه بخيلى كردند و براى خدا ميراث آسمانها و زمين است و خدا به آنچه مىكنيد بيناست . به درستى كه شنيد خدا گفتار آن كسانى را كه گفتند خدا محتاج است و ما بىنيازيم ، زود باشد كه بنويسيم آنچه گفتند و كشتنشان پيامبران را به ناحق و گوييم بچشيد عذاب آتش سوزان را . اين عقوبت به واسطهء كفر و معاصى پيش فرستادهء شماست و خداى تعالى ستم كننده بر بندگان نيست . آنها كه گفتند خداى تعالى عهد كرد با ما كه نگرويم به رسولى تا بياورد براى ما قربانى كه بخوردش آتش - گويد : منظور از غيب ، وقايع احد است و هم گفتهاند هر مالى كه حقوق الهى آن پرداخت نشده باشد ، در روز قيامت به صورت مارى در مىآيد كه بر گردن صاحب مال حلقه مىزند و او را مرتب مىگزد و مىگويد : من مال اندوختهء تو هستم . و آيات بعد درباره يهود نازل شده است و مردى بنام فنحاص كه يهودى بود و مىگفت : خدا نيازمند است و ما بىنيازيم كه از ما وام خواسته است ! آيه بعد هم دربارهء همانهاست . وَ لَتَسْمَعُنَّ من الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ من قَبْلِكُمْ وَ من الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثِيراً وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ من عَزْمِ الْأُمُورِ 3 : 186 - هر آينه بشنويد از اهل كتاب و مشركان ناسزاهاى فراوان ، و اگر صبر كنيد و بپرهيزيد ، آن از كارهاى استوار است - گويد : منظور از اهل كتاب در اين آيه ، يهوديانند و منظور از كافران ، اعراب و گفته شده است كه اين آيه پيش از آنكه پيامبر ( ص ) مأمور به جنگ كردن شوند نازل شده است . وَ إِذْ أَخَذَ الله مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنّاسِ وَ لا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرَوْا به ثَمَناً قَلِيلًا فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ . لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا وَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ من الْعَذابِ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ 3 : 187 - 188 - و چون عهد كرد خداى تعالى با آنها كه كتاب داده شدهاند كه آن را براى مردم بيان كنند و پنهان نكنند آن را ، پس پشت سر انداختند و از وى عوض اندك گرفتند ، بد عوض كه ايشان برگزيدند . گمان مبر آنها را كه شادى مىكنند بر آنچه كردند و دوست مىدارند كه ستوده شوند بدانچه نياوردند ، گمان مبرشان كه برهند از عقوبت و ايشان را عذابى دردناك بود به آخرت - گويد : منظور اين است كه حق تعالى با دانشمندان يهود عهد بسته بود كه صفات پيامبر ( ص ) را بيان كنند و پنهان ندارند ، و حال آنكه ايشان صفات رسول خدا را دگرگونه بيان مىكردند و آن را وسيلهء معاش و زندگى خود قرار داده بودند . و آيهء دوّم در مورد گروهى از منافقان نازل شده است كه چون پيامبر ( ص )
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 240
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٤٠