عفراء او را ديد و گفت : چه شده است ؟ گفت : من همانطور كه قبلا بر مىخاستم ، برخاستم كه صحبتى بكنم ، مردانى از خويشانم برخاستند و از همه خشمگينتر عباده و خالد بن زيد بودند ، كه بيرونم انداختند ، گفت : برگرد تا رسول خدا براى تو طلب آمرزش فرمايد . گفت : به خدا ، نمىخواهم كه او برايم استغفار كند . پس در اين مورد اين آيه نازل شد وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ الله لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ . . . 63 : 5 [ 1 ] - و چون به ايشان گفته شود بياييد تا رسول خدا براى شما استغفار كند ، سرپيچى مىكنند .
گويد : پسر او ميان مردم نشسته بود و به سوى پدر نگاه نمىكرد ، عبد الله بن - ابىّ مىگفت : محمد مرا از زمين سهل و سهيل بيرون مىكند . [ 2 ]
آياتى از قرآن كه دربارهء احد نازل شده است
واقدى گويد : از ابو المسور بن مخرمه برايم نقل كردند كه به عبد الرحمن بن عوف گفته است : دربارهء جنگ احد براى ما روايت كن ! عبد الرحمن در پاسخ گفته است : اى برادرزاده ، از آيهء صد و بيستم سورهء آل عمران به بعد را بخوان ، چنان خواهد بود كه گويى با ما همراه بودهاى . وَ إِذْ غَدَوْتَ من أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقاعِدَ لِلْقِتالِ . . . 3 : 121 [ 3 ] - و چون بامداد بيرون رفتى از اهل خود كه آماده گردانى گروندگان را در جاهاى نشست براى جنگ . . . - عبد الرحمن گويد : چون پيامبر ( ص ) بامداد به احد حركت فرمود ، ياران خود را براى جنگ در صف مرتبى قرار داد و آنها را چنان راست و در يك نظام قرار داد ، كه چون چوبهء تير بودند ، اگر سينهاى را ملاحظه مىفرمود كه جلوتر آمده است ، مىگفت : عقب برو . وى دربارهء آيهء بعد ، إِذْ هَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلا . . . 3 : 122 - چون قصد كردند دو گروه از شما كه بددلى كنند . . . - مىگفت : در مورد بنو سلمه و بنو حارثه است ، كه نخست تصميم داشتند با پيامبر ( ص ) بيرون نروند ، ولى بعد تصميم خود را عوض كردند و همراه آن حضرت بيرون رفتند . در مورد آيهء بعد وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ الله بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ . . . 3 : 123 - به تحقيق كه خدا شما را در بدر يارى فرمود و شما خوار و ذليل بوديد . . . - مىگفت : منظور از خوارى و ذلت ، كمى عدهء مسلمانان است ، كه سيصد و ده
هامش
[ 1 ] آيهء 5 ، سورهء 63 ، المنافقون .
[ 2 ] سهل و سهيل : نام دو يتيم است كه زمين مسجد پيامبر ( ص ) قبلا متعلق به آنها بوده است . - م .
[ 3 ] آياتى كه در اين قسمت مىآيد ، به ترتيب از آيهء 120 سورهء 3 ، تا آخر همين سوره است . به همين دليل ، استخراج شمارهء آيات ضرورتى نداشت . - م .