هنگامى كه روز برآمد بيدار نشد ، در اين هنگام ، سپاه مسلمانان به آنجا رسيد و عاصم بن ثابت او را ، كه تازه بيدار شده و سرگردان به چپ و راست مىگريخت ، گرفت و پيامبر ( ص ) دستور فرمود تا گردنش را بزنند .
از بنى عبد مناة بن كنانه : خالد بن سفيان بن عويف ، ابو الشّعثاء بن سفيان بن عويف ، ابو الحمراء بن سفيان بن عويف ، غراب بن سفيان بن عويف .
گويند : چون مشركان احد را ترك كردند ، مسلمانان به كشتهشدگان خود پرداختند ، پيامبر ( ص ) بر بالين حمزه آمد و بر او نماز گزارد و فرمود : ديدم كه فرشتگان او را غسل مىدهند ، زيرا حمزه در آن روز جنب بود . پيامبر ( ص ) دستور فرمود تا هيچيك از شهدا را غسل ندهند و فرمود : آنها را با خونها و زخمهايشان بپيچيد كه هر كس در راه خدا مجروح شود ، روز قيامت با همان جراحت برانگيخته مىشود ، رنگ او رنگ خون خواهد بود و بوى او بوى مشك . همچنين فرمود : آنها را رها كنيد كه من در روز قيامت گواه ايشان خواهم بود . حمزه نخستين كسى بود كه پيامبر ( ص ) بر او چهار تكبير گفت ، شهيدان ديگر را هم مىآوردند و كنار او مىگذاشتند و پيامبر ( ص ) بر حمزه و يكايك شهيدان نماز مىگزارد ، چنان كه هفتاد مرتبه بر او نماز گزارد ، چون عدهء شهيدان هفتاد نفر بود . همچنين گفتهاند : شهيدان را نه نفر نه نفر مىآوردند و كنار حمزه مىگذاشتند ، كه با او ده نفر مىشدند و بر آنها نماز خوانده مىشد ، آنگاه نه نفر را بر مىداشتند ولى جنازهء حمزه همچنان باقى مىماند و نه نفر ديگر را مىآوردند . و گفتهاند كه حضرت بر آنها نه بار و هفت بار و پنج بار تكبير مىگفت و اين كار هفت مرتبه صورت گرفت . [ 1 ] طلحة بن عبيد الله و ابن عباس و جابر بن عبد الله مىگويند : پيامبر ( ص ) هنگامى كه بر كشتگان احد نمازگزاردند ، فرمودند : من گواه اينان خواهم بود . ابو بكر گفت : اى رسول خدا ، مگر آنها برادران ما نبودند و ما هم مانند ايشان جهاد نكرديم ؟ فرمود : چرا ، ولى اولا اين گروه بهره و نصيبى از اين جنگ نبردند ، ثانيا نمىدانم شما بعد از من چه كارها خواهيد كرد . ابو بكر گريست و گفت : مگر ما بعد از تو زنده خواهيم بود ؟
اسامة بن زيد از زهرى و او از انس بن مالك برايم روايت كردند كه پيامبر ( ص ) بر شهداى احد نماز نگزارد ، از سعيد بن مسيب هم نظير همين روايت نقل شده است .
هامش
[ 1 ] بايد 9 مرتبه صحيح باشد ، چه اگر 7 مرتبه باشد ، 63 نفر خواهد شد و حال آنكه عدهء آنها 74 نفر هم ذكر شده است . - م .