ماندى ، تو فقط مثل يك زن هستى و به محافظت او پرداختند . قزمان كه به شجاعت هم معروف بود ، به خانهاش رفت ، شمشير و تيردان و كمان خود را بيرون آورد و در حالى كه مىدويد از مدينه بيرون آمد ، او هنگامى به پيامبر ( ص ) رسيد كه آن حضرت مشغول مرتب كردن صفهاى مسلمانان بود ، او از پشت صفها آمد و خود را به صف اول رساند و در آن جاى گرفت . او نخستين فرد از مسلمانان بود كه تير انداخت ، تيرهايى كه او مىانداخت همچون نيزه بود و همچون شتر نر نعره مىكشيد . سپس به شمشير روى آورد و كارهاى برجستهاى انجام داد تا اينكه سرانجام خودكشى كرد . ولى هر گاه پيامبر ( ص ) از او صحبتى مىكرد مىفرمود : از اهل دوزخ است . چون مسلمانان پراكنده شدند غلاف شمشيرش را شكست و شعار داد : مرگ بهتر از گريز است ! اى اوسيان ، براى حفظ حيثيت و نژاد خود جنگ كنيد و چنان كنيد كه من مىكنم ! گويد :
قزمان با شمشير خود را ميان مشركان افكند به طورى كه گفتند كشته شده است ، ولى دو مرتبه ظاهر شد در حالى كه گفت : من جوانمرد قبيلهء ظفر هستم ! وى هفت نفر از كافران را كشت و خود زخمهاى زيادى برداشت و به خاك افتاد . در اين هنگام ، قتادة بن نعمان از كنار او گذشت و به او گفت : ابا غيداق ! قزمان گفت : بلى ! قتاده گفت :
شهادت بر تو گوارا باد ! قزمان گفت : اى ابا عمرو ، به خدا من براى دين جنگ نكردم ، من به قصد حفظ خود جنگ كردم كه قريش بر ما پيروز نشوند و زمينهاى ما را لگدمال نكنند . چون زخمى شدن او را به پيامبر ( ص ) گفتند ، فرمود : از اهل دوزخ است . به هر حال ، زخمهاى او از پا در آوردش . پس پيامبر ( ص ) فرمود : خداوند اين دين را به مردى فاجر تأييد كرد .
گويند : پيامبر ( ص ) روى به تيراندازان كرد و فرمود : شما مواظب پشت سر ما باشيد ، چه مىترسم كه از پشت سر حمله كنند ، بنابر اين شما در جاى خود استوار بمانيد و تكان نخوريد ، اگر ديديد كه ما آنها را هزيمت داديم و حتى وارد لشكرگاه آنها شديم ، باز هم از جاى خود حركت نكنيد . حتى اگر ديديد كه ما كشته شديم ، باز هم به فكر يارى و دفاع از ما نباشيد ، خدايا ، من ترا برايشان گواه مىگيرم ! همچنين فرمود :
سواران دشمن را تير باران كنيد كه سواران در برابر تير نمىتوانند پيش آيند . مشركان دو گروه اسب سوار داشتند ، گروهى در سمت راست به فرماندهى خالد بن وليد ، و گروهى در سمت چپ به فرماندهى عكرمة بن ابى جهل . گويند : پيامبر ( ص ) هم براى سپاه خود ميمنه و ميسره قرار داد و پرچم بزرگ خود را به مصعب بن عمير سپرد ، پرچم اوس را به اسيد بن حضير داد و پرچم خزرج را به سعد ، يا حباب سپرد . تير اندازان همچنان پشت سر را حفاظت كرده و در عين حال سواران مشرك را هم تير باران
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 163
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص١٦٣