نيزههاى خود را به جانب او گرفتند ، به هر حال بنى عبد الدار پرچم را احاطه كرده و نسبت به ابو سفيان هم كمى تندى كردند . ابو سفيان گفت : مىخواهيد پرچم ديگرى هم قرار دهيم ؟ بنى عبد الدار گفتند : آرى ، ولى آن را هم بايد مردى از بنى عبد الدار حمل كند ، نه كس ديگرى .
پيامبر ( ص ) هم پياده حركت مىكرد و صفها را مىآراست و مىفرمود : فلانى جلو بيا ! و فلانى عقب برو ! اگر ملاحظه مىفرمود كه شانهء كسى جلو است ، او را كنارتر مىبرد و صفها را چنان راست و مستقيم مىآراست كه گويى چون تير راست بودند .
چون صفها آراسته و به نظام شد ، پرسيد : پرچم مشركان را چه كسى دارد ؟ گفتند :
بنى عبد الدار . فرمود : ما در وفادارى از ايشان سزاوار تريم ! آنگاه فرمود : مصعب بن عمير كجاست ؟ او خود پاسخ داد : اينجا هستم ! فرمود : پرچم را بگير . مصعب پرچم را گرفت و آن را پيشاپيش رسول خدا مىبرد .
آنگاه پيامبر ( ص ) به پا خاست و براى مردم خطبه خواند و ضمن آن فرمود : اى مردم ، شما را سفارش مىكنم به آنچه خدايم در كتاب خود ، به من سفارش فرموده است و آن عمل به طاعت خدا و دورى جستن از محرمات اوست ، شما امروز در منزل مزد گرفتن و اندوختن هستيد ، براى هر كس كه وظيفهء خود را به ياد آرد و نفس خود را به شكيبايى و يقين و كوشش و تلاش وادارد ، كه جهاد با دشمن سخت و گرفتاريش شديد است ، كماند افرادى كه سعادت رفتن به جهاد را داشته باشند مگر آنان كه خداوند آهنگ رهنمونى آنها فرمايد ، همانا خداوند همراه كسى است كه از او فرمان بردارى كند و شيطان يار و همراه كسى است كه از امر خدا سرپيچى كند ، كردار خود را با صبر در جهاد آغاز كنيد ، با جهاد آنچه را كه خدا به شما وعده داده است ، بخواهيد ، سخت مواظب آنچه خدا به شما فرمان داده است باشيد ، من آرزومند رهنمونى شمايم ، اختلاف و ستيزهگرى و پراكندگى مايهء ضعف و ناتوانى و از چيزهايى است كه خداوند دوست نمىدارد و در آن صورت نصرت و پيروزى عنايت نمىفرمايد . اى مردم ، در سينهء من چنين است كه هر كس بر حرام باشد ، خداوند ميان او و خود جدايى مىافكند و هر كس محض خاطر خدا از گناه دورى گزيند ، خداى گناهش را مىآمرزد ، هر كس بر من درود فرستد خدا و فرشتگانش بر او ده درود مىفرستند ، هر كس ، چه مسلمان و چه كافر ، نيكى كند مزد او بر عهدهء خداست كه در اين جهان يا آن جهان پرداخت خواهد شد ، هر كس كه به خدا و روز آخر گرويده است ، بر اوست كه در نماز جمعه حاضر شود ، به جز كودكان ، زنان ، بيماران و بردگان ، هر كس كه از نماز جمعه خود را بى نياز بداند خداى از او بى نياز خواهد بود و خداى بى نياز ستوده است . هيچ عملى را
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص١٦١