غزوهء غطفان در ذى امر [ 1 ]
اين جنگ در ماه ربيع الاول ، كه آغاز بيست و پنجمين ماه هجرت بود ، صورت گرفت . پيامبر ( ص ) روز پنجشنبه دوازده روز از ربيع گذشته ، از مدينه بيرون رفتند و يازده روز از مدينه غايب بودند . [ 2 ] محمد بن زياد بن ابى هنيده ، عثمان بن ضحاك و عبد الرحمن بن محمد بن ابى بكر و بعضى ديگر غير از ايشان ، برايم روايت كردند و گفتند : به پيامبر ( ص ) خبر رسيد كه گروهى از قبايل ثعلبه و محارب در ذى امرّ جمع شده و آهنگ حمله به اطراف مدينه را دارند و مردى به نام دعثور بن حارث بن محارب آنها را گرد آورده است . پيامبر ( ص ) مسلمانان را گرد آورد و همراه چهار صد و پنجاه نفر ، كه گروهى هم سوار كار بودند ، بيرون آمده و راه منقى [ 3 ] را پيش گرفتند ، سپس تنگهء خبيت [ 4 ] را طى كرده و به جانب ذى القصّه [ 5 ] بيرون رفتند . در آنجا اصحاب پيامبر ( ص ) به مردى به نام جبّار كه از بنى ثعلبه بود ، بر خوردند ، از او پرسيدند : قصد كجا دارى ؟ گفت : به يثرب مىروم . گفتند : در يثرب چه كار دارى ؟ گفت : مىخواهم براى خودم بگردم و ببينم . گفتند : آيا به گروهى بر نخوردى و يا خبرى از قوم خود ندارى ؟ گفت : نه ، فقط شنيدم كه دعثور بن حارث با گروهى از قوم خود ، از قبيله بيرون رفته است . مسلمانان او را به حضور پيامبر ( ص ) بردند ، حضرت او را به اسلام دعوت فرمود و او مسلمان شد ، پس گفت : اى محمد ، اگر آنها از حركت تو آگاه شوند ، از ترس به بالاى كوهها پناه خواهند برد و هرگز با تو رو در روى نمىشوند ، من هم با تو مىآيم و تو را به مخفيگاههاى ايشان راهنمايى مىكنم .
پيامبر ( ص ) او را همراه خود برد و با بلال به كار گماشت ، آن مرد پيامبر ( ص ) را از راههاى ريگزار برد و كنار آن قوم فرود آورد ، اعراب هم از ترس به قلهء كوهها گريخته بودند و پيش از آن ، چهار پايان و ستوران خود را هم در بالاى كوه پنهان كرده بودند .
پيامبر ( ص ) با كسى بر خورد نفرمود ولى آنها را بر سر كوهها ديد . رسول خدا در ذى امر
هامش
[ 1 ] ذى امرّ : نام درهاى است در راه فيد و مدينه ، در سه منزلى مدينه و كنار دهكدهء نخيل . ( وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 249 ) .
[ 2 ] خروج پيامبر ( ص ) در دوازدهم ربيع الاول منافات دارد با اقامت آن حضرت در چهاردهم ربيع الاول در مدينه ، كه ضمن موضوع كشته شدن ابن الاشرف به آن تصريح شده است . - م .
[ 3 ] منقّى : نام سرزمينى است ميان مدينه و احد ( وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 379 ) .
[ 4 ] خبيت : در يك چاپارى مدينه است ( معجم ما استعجم ، ص 306 ) .
[ 5 ] ذو القصه : نام موضعى در يك چاپارى مدينه به سوى نجد است ( وفاء الوفا ، ص 362 ) .