بوديم به بدر آمديم و بر فراز كوهى رفتيم كه در بخش تپههاى سمت چپ بدر بود ، و منتظر مانديم تا ببينيم كدام طرف برنده مىشود كه همراه آنها به غارت بپردازيم . ناگاه متوجه شدم ابرى به ما نزديك شد كه از آن صداى « حيزوم [ 1 ] به پيش ! » همهمهء اسبان و برخورد لگامها و آهن به يك ديگر شنيده شد ، و گويندهاى مىگفت : « حيزوم به پيش » پسر عموى من از ترس ، رگ قلبش پاره شد و مرد ، من هم نزديك بود كه هلاك شوم .
به هر صورت ، خود را نگاه داشتم و با چشم خود مسير ابر را تعقيب كردم . آن ابر به سوى پيامبر ( ص ) و ياران او رفت و برگشت ، ولى ديگر صداهايى را كه از آن شنيده بودم ، نشنيدم .
از قيس بن شمّاس برايم نقل كردند كه از قول پدرش مىگفت : پيامبر ( ص ) از جبرئيل پرسيد در روز بدر كداميك از فرشتگان مىگفت « حيزوم به پيش » ؟ جبرئيل گفت : اى محمد ، من همهء اهل آسمان را نمىشناسم ! از ابى رهم غفارى برايم نقل كردند كه مىگفت : پسر عمويم مىگفت : همراه يكى ديگر از پسر عموها در بدر بوديم . چون تعداد اندك اصحاب پيامبر و كثرت قريش را ديديم گفتيم : اگر دو گروه با يك ديگر برخورد كنند ، ما به لشكر و ياران محمد خواهيم پيوست . اين بود كه به كنارهء چپ لشكر محمد رفتيم ، و با خود مىگفتيم كه اينها يك چهارم قريشند . همچنان كه در سمت چپ سپاه حركت مىكرديم ، ناگاه ابرى آمد كه ما را فرو پوشيد . چشمهاى خود را به سوى آن دوختيم . صداى مردان و ابزار جنگ را شنيديم ، و هم شنيديم مردى به اسب خود مىگويد : « حيزوم به پيش ! » و شنيديم مىگويند : « آهستهتر تا ديگران هم برسند » . آنها در سمت راست سپاه رسول خدا ( ص ) فرود آمدند . گروهى ديگر هم مانند ايشان آمدند كه همراه پيامبر بودند . در اين هنگام متوجه شديم كه پيامبر و يارانش دو برابر قريشند ، گويد : پسر عمويم مرد ، اما من خود را از مهلكه در برده و اين خبر را به پيامبر ( ص ) دادم . واقدى گويد كه او اسلام آورد و اسلامش پسنديده و نيكو بود .
گويند : رسول خدا ( ص ) فرمود : هيچگاه شيطان ، كوچكتر و درماندهتر از روز عرفه نبوده است ، مگر در روز بدر ! چه ، در روز عرفه ، نزول رحمت خدا و گذشت او از گناهان بزرگ بندگانش را ديد . پرسيدند : در روز بدر چه ديده است ؟ فرمود : او متوجهء جبرئيل شد كه فرشتگان را سرپرستى و تقسيم مىكرد . گويند : پيامبر ( ص ) فرمود : اين جبرئيل است كه به صورت دحيهء كلبى در آمده و باد را مىراند . من با باد صبا پيروز
هامش
[ 1 ] حيزوم ، از جمله معانى اين كلمه ، نام اسب جبرئيل است . منتهى الارب ذيل حزم . - م .