( 1 ) و در تحقيق اين موضوع روايتى است كه شما خود از پيامبر ( ص ) نقل مىكنيد كه به على فرموده است : خداوند به من فرمان داده است تو را به خود نزديك سازم و دور نگردانم و تو را آموزش دهم و چيزى از تو دريغ ندارم . بر من شايسته است كه تو را آموزش دهم و بر تو شايسته است كه بشنوى و گوش جان سپارى . « 1 »
( 2 ) و گفتهاند كسى از على عليه السلام دربارهء احاديث نو و بدعتها و از اختلاف اخبارى كه در دست مردم است پرسيد ، آن حضرت رو به او كرد و فرمود : پرسش خود را كردى اينك پاسخ آن را با انديشه بفهم . همانا در دست مردم حق و باطل ، راست و دروغ ، نسخكننده و نسخ شده ، عام و خاص ، محكم و متشابه و آنچه كه درست به حافظه سپرده شده است و آنچه كه از روى گمان نقل مىشود ، موجود است . و به روزگار پيامبر ( ص ) چندان دروغ بر آن حضرت بستند كه برخاست و ضمن خطبهاى فرمود : هر كس به عمد بر من دروغ بندد بايد جايگاه خود را در دوزخ قرار دهد . حديث را چهار تن براى تو نقل مىكنند كه پنجمى ندارد :
( 3 ) نخست مردى دورو كه اظهار ايمان مىكند و خود را مسلمان مىنمايد و از گناه نمىترسد و باكى ندارد كه به عمد دروغ بر پيامبر ببندد . اگر مردم بدانند كه او دو روى دروغگو است ، او را تصديق نمىكنند و از او نمىپذيرند ولى مىگويند او از ياران پيامبر است كه او را ديده و از او شنيده است و بدين سبب حديث او را مىپذيرند ، و حال آنكه خداوند دربارهء منافقان به تو خبر داده است و آنان را چنان كه شايد و بايد توصيف فرموده است . اينان پس از رسول خدا كه درود و سلام خدا بر او باد باقى ماندند و با دروغ و تهمت و نادرستى خود را به پيشوايان گمراهى و فراخوانندگان به آتش نزديك ساختند . آنان هم اين منافقان را به كار گماردند و بر گردن مردم سوار كردند و به يارى ايشان دنيا را خوردند و جز اين نيست كه مردم همراه پادشاهان و دنيايند مگر آن كس را كه خداى او را نگهدارد .
چنين كسى يكى از آن چهار تن است .
( 4 ) دو ديگر مردى است كه حديثى را از پيامبر شنيده است ، ولى آن را چنان كه شايد و بايد حفظ نكرده است و در آن گرفتار گمان و خطا گرديده است . به عمد دروغى نبسته است ، با اين حال آن حديث در دست اوست . خود به آن عمل مىكند و آن را روايت هم مىكند و
هامش
ص 255 به همين صورت آوردهاند .
( 1 ) اين حديث داراى مصادر فراوانى است كه از جمله به تفصيل ذيل آيه 12 سوره الحاقه در شواهد التنزيل ، ج 2 ، ص 285 - 271 آمده است .