ميراثها از قضاوتش فرياد برآورده و خونها از داورى او به گريستن آمده است . با داورى او ناموس حرام حلال مىشود . به خدا سوگند به پاسخ دادن آنچه بر او مىرسد با مايه نيست و شايستهء آنچه به او تفويض شده است نيست . آنان كسانى هستند كه در زندگىشان بايد بر آنان گريست . « 1 »
( 1 )
گفتار آن حضرت درباره سرآغاز فتنهها و ريشه انحراف از حق و حقيقت و شرع و شريعت
و آن حضرت دربارهء فتنهها چنين فرموده است :
همانا آغاز پديد آمدن فتنهها خواستههاى نفسانى است و احكامى نو كه از آنها پيروى مىشود و در آنها با كتاب خدا مخالفت مىشود و گروهى از مردان از گروهى ديگر بر خلاف دين خدا يارى مىجويند كه - انجام آن را - بر عهده گيرند . اگر باطل از آميزهء با حق بر كنار مىماند ، بر حقجويان پوشيده نمىماند و اگر حق از پوشيده شدن با باطل رهايى مىيافت ، زبان ستيزگران فرصت طعنه زدن نمىيافت ، ولى از هر كدام اندكى گرفته و درهم آميخته مىشود ، و اينجاست كه شيطان بر گروه خود چيره مىگردد و آنان كه لطف خدا براى آنان پيشى گرفته است رهايى مىيابند . « 2 »
( 2 )
گفتار آن حضرت دربارهء اكثريت پيروان باطل از حقجويان در بيشتر زمانها و اينكه گاهى اهل حق بر اهل باطل چيره مىشوند
حقى و باطلى است و هر يك را گروهى . اگر باطل پيروز شود از ديرباز چنين بوده است و هر چند حق اندك است ، ممكن است نيرو يابد . هر كس دروغ گويد زيان مىبيند و هر كس
هامش
( 1 ) دو سه سطر آغاز اين گفتار در آغاز خطبه 16 نهج البلاغه و بقيه آن با تفاوتها و كاستى و فزونيهايى در خطبه شماره 17 نهج البلاغه آمده است . اختلاف لفظى اين خطبهها كه اسكافى نقل كرده است با آنچه كه سيد رضى فراهم فرموده است خود يكى از نشانههاى دقت و احاطه سيد رضى رضوان الله عليه است .
( 2 ) خطبه شماره 50 نهج البلاغه است كه در منابع كهن پيش از سيد رضى در محاسن ، ج 1 ، ص 208 و اصول كافى ، ج 1 ، ص 54 و تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 136 هم نقل شده است .