رسول خدا از هم گسسته مىگردد . كوران و لالها و زمينگيران درمانده در شهرها رها كرده به حال خود هستند و بر آنان رحم نمىشود و شما در منزلت و شغل خود سرگرم كار هستيد و بر هيچ يك از اين كارها يارى نمىدهيد و مىبينم كه با چربزبانى و چارهسازى در پيشگاه ستمگران در زينهارى هستيد . همهء اين كارها از چيزهايى است كه خداوند به شما فرمان داده است آنها را نهى كنيد و از آن بازايستيد و همگان از آن بىخبرانيد .
( 1 ) اگر درست بفهميد شما از اينكه به منزلت عالمان چيره شدهايد از همگان مصيبتزدهتر خواهيد بود ، زيرا بايد همهء كارها و احكام به دست عالمان به خدا انجام شود و اين موضوعى است كه در كتاب خدا آمده است و دانشمندان واجد شرط امناى خداوند در اجراى حلال و حراماند و شما اين اختيار را از دست دادهايد و سبب از دست دادن شما آن است كه از حق رميدهايد و با داشتن دليل روشن در سنت با يكديگر ستيز مىورزيد . اگر شما بر زحمت و رنج شكيبايى مىكرديد و در راه خدا تحمل دشوارى مىداشتيد همهء كارها و دستورهاى خداوند از شما صادر مىشد و به شما بازمىگشت و در آن باره به شما مراجعه مىشد ، ولى چه توان كرد كه لگام كارهاى خود را به ستمگران سپرديد و كارهاى خدا را به آنان واگذاشتيد كه به شبههها كار مىكنند و در خواستههاى دل خود مىخرامند . گريز شما از مرگ و شيفتگى شما به زندگانى اين جهانى كه از شما جدا خواهد شد ، آنان را بر كار خود چيره ساخته است . ناتوانان را در دست ايشان رها كردهايد . گروهى به بردگى گرفته شدهاند و گروهى مغلوب گرديدهاند و گروهى چنان مستضعف شدهاند كه اسير چنگال معيشتاند .
حكمرانان به آراء خود هر گونه كه مىخواهند پادشاهى مىكنند و با پيروى كردن از اشرار و گستاخى نسبت به خداى جبار هوسهاى زيانبار خود را مايه زيان قرار مىدهند . در هر شهرى خطيبى سخنور از سوى آنان بر منبر است . زمين در تصرف آنان است و بر آن دست گشودهاند و دستهاى رهبران راستين از آنان بسته و بازداشته شده است . شمشيرهاى آنان بر مردم چيره است و شمشيرهاى شما در نيام قرار دارد ، گويى مردم بردگان آناناند و نمىتوانند دست كسى را از خود كوتاه كنند ، گروهى ستمگر سركش و چيرهء بر ناتوان ، آرى سختگيرانى كه فرمانشان برده مىشود و خداوند آفريننده و بازگرداننده را نمىشناسند .
( 2 ) شگفتا و چرا شگفت نكنم كه زمين آكنده از دغلان تندخوى و زكاتگيرندگان ستمگر و كارگزاران بدون مهر و محبت است . خداوند خود دربارهء اين ستيزى كه با آنان داريم حاكم است و در آنچه ميان ما پديد آمده است با حكم خود داورى خواهد كرد .
پروردگارا تو خود مىدانى كه آنچه از ما سر مىزند هرگز براى چشم و همچشمى
المعيار و الموازنة ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٢٢