و آنان را كه نيكويى كردهاند به نيكى پاداش دهد » « 1 » .
( 1 ) آيا شما در جايگاههاى كسانى كه پيش از شما بودند زندگى نمىكنيد ؟ آنانى كه از شما عمر درازتر داشتند و آثار پايدارتر به يادگار گذاشتند و شمارشان فزونتر و سپاهيان ايشان گرانتر و از شما ستيزگرتر بودند ، همانان كه دنيا را پرستش كردند چه پرستيدنى و آن را برگزيدند چه برگزيدنى و سرانجام با كوچكى از آن كوچ كردند . آيا شنيدهايد كه دنيا براى آنان كسى را فدا كرده باشد ، يا آنان را در قبال آنچه از ايشان هلاك كرده است بىنياز كرده و يارى داده باشد ؟ نه چنين است ، بلكه آنان را با گرفتاريهاى فرو كوبنده سست كرد و با سوگها خوارشان ساخت و بينى ايشان را بر خاك ماليد و دشواريهاى زمانه را بر آنها يارى داد .
( 2 ) همانا به خوبى ديديد كه هر كه را براى آن تواضع كرد و آن را برگزيد و جاودانه پنداشت و روى به آن آورد نشناخت ، تا آنكه از دنيا براى هميشه رخت بربست و به جايگاه واپسين خود رفت . آيا دنيا چيزى جز گرسنگى زاد و توشه آنان قرار داد ، يا در جايى جز سختى و تنگى فرودشان آورد آيا چيزى جز تاريكى بهرهشان ساخت ؟ و مگر سرانجام چيزى جز آتش بر آنان عرضه داشت ؟ آيا چنين چيزى را برمىگزينيد و بر چنين چيزى حرص مىورزيد و به آن اطمينان مىكنيد ! و خداوند متعال مىفرمايد : « آنان كه زندگى اين جهانى و زيورش را مىخواهند كردارشان را به تمامى در آن مىدهيم و ايشان در آن كم داده نخواهند شد ، آناناند كه در جهان ديگر چيزى جز آتش براى ايشان نيست و آنچه در آن ساختند تباه است و آنچه مىكردند تباه است . » « 2 » . و بد خانهاى است براى كسى كه بدان بدگمان و از آن در بيم نباشد . پس بدانيد و شما خود مىدانيد كه ناچار آن را رها خواهيد كرد و همانا همان گونه است كه خداوند وصف فرموده است : « بازيچه و هوسرانى و خودآرايى و فخرفروشى به يكديگر و پيشى جستن در اموال و فرزندان است » « 3 » و از آنانى كه در هر پشته بنايى براى بازى كردن مىسازند و كوشكهايى بنا مىكنند كه شايد جاودانه بمانند ، پند گيريد « 4 » و هم از آنانى كه مىگفتند « چه كسى از ما نيرومندتر است » « 5 » .
( 3 ) و از برادران خود كه ديديد آنان را بدون اينكه به ايشان سواره بگويند و آنان را به سوى گورهايشان بردند ، پند گيريد . آنان را در گورهايشان فرود آوردند و ميهمانشان ندانند و بر
هامش
( 1 ) آيه 31 سوره پنجاه و سوم - النجم .
( 2 ) آيه 15 سوره هود .
( 3 ) آيه 20 سوره حديد .
( 4 ) مقتبس از آيات 129 - 128 سوره شعراء .
( 5 ) از آيه 15 سوره فصلت .