محفوظ بدارد شما را به خدا مىسپارم و بر شما درود مىفرستم . « 1 »
( 1 ) سپس تا هنگامى كه خداوند او را به پيشگاه خود فرو گرفت به چيزى جز « لا إله الا الله » لب نگشود . خداى چهرهاش را سپيد بدارد و مقامش را شريف گرداند كه در راه خشنودى خدا ، خويشتن را به رنج و كوشش افكند و در همهء زندگى و به گاه مرگ به اجراى فرمان و سفارش خدا قيام فرمود .
بامداد روزى كه على كشته شد و يكى از روزهاى دههء سوم رمضان بود ، پسرش حسن براى سخنرانى برخاست و گفت : كسى را كشتيد كه پيشينيان بر او پيشى نگرفتهاند و آيندگان به او نخواهند رسيد . آنگاه انگشترى على ( ع ) را بر انگشت شهادت خود كرد و گفت : به خدا سوگند كه على براى ما ميراثى از درهم و دينار و سيم و زر بر جاى ننهاده است ، جز همين اندك نقرهاى كه در اين انگشتر است و سيصد درهم از مقررى او كه آن را هم براى پرداخت زكات فطر كنار نهاده بود كه روز عيد پرداخت كند و بديهى است از ما نخواهد بود . « 2 »
اين حالت على عليه السلام در زهد و پارسايى اوست و آنچه كه نگفتهام و نياوردهام فزون از اين است .
( 2 )
نمونههاى روشنى از دادگرى على عليه السلام نسبت به افراد خانواده و رعيت خود و برخى از گفتار و كردار او در كشيدن جانها به سوى خداوند متعال و رساندن حقوق به كسانى كه سزاوار آن بودهاند و مصرف آن در جاى خود
دادگرى او در روش خود نسبت به افراد خانوادهء خويش چنان بود كه در برقرارى مقررى و آنچه كه از اموال خود به آنان مىداد ، رعايت مساوات مىكرد . نوشتهاند كه على عليه السلام
هامش
( 1 ) اين وصيت امير المؤمنين عليه السلام با كاستى و فزونيهايى به شماره 47 بخش نامههاى نهج البلاغه آمده است .
همان گونه كه پيش از اين هم گفتم المعيار و الموازنه به سبب كهن بودن خود از منابع ارزنده است و براى اطلاع از مصادر اين خطبه به روشهاى تحقيق در اسناد و مدارك نهج البلاغه به قلم استاد محمد دشتى ، ص 228 مراجعه فرماييد كه 41 مصدر را آوردهاند .
( 2 ) مصحح محترم در پابرگ نوشتهاند كه اين بخش از فرمايش حضرت مجتبى عليه السلام را جز در اين كتاب در كتاب ديگرى پيدا نكردهاند .