( 1 )
جدا شدن سفلگان و گمراهان خوارج از قطب حق امير المؤمنين عليه السلام و اعلان آنان كه ياران على ( ع ) را كافر مىدانند و اعلان جنگ با او
شب كلاهپوشان همراه على ( ع ) وارد كوفه نشدند . از او كناره گرفتند و دوازده هزار تن از آنان در منطقه حروراء « 1 » فرود آمدند . جارچى ايشان بانگ برداشت كه سپهسالار جنگ ، شبث بن ربعى و امام جماعت براى اقامهء نماز ، ابن كواء خواهند بود . پس از پيروزى ، شورايى حاكم را تعيين خواهند كرد و بيعت براى خدا و بر مبناى امر به معروف و نهى از منكر است . آنان به ياران على گفتند : شما و مردم شام همچون دو اسب مسابقه براى رسيدن به كفر بر يكديگر پيشى گرفتيد . شاميان به معاويه بر آنچه خوش و ناخوش داشته باشند بيعت كردند و شما با على بيعت كرديد كه دوستان كسانى باشيد كه با او دوستاند و دشمنان كسانى باشيد كه با او دشمناند .
( 2 ) زياد بن نضر به آنان گفت : به خدا سوگند على دست براى بيعت نگشود و ما با او بر مبناى كتاب خدا و سنت پيامبرش بيعت كرديم . پس از اينكه شما با او مخالفت كرديد ، شيعيان على پيش او آمدند و گفتند ما دوستان كسانى هستيم كه تو با آنان دوست باشى و دشمنان كسانى هستيم كه تو با آنان دشمن باشى . اينك ما هم بر همان عقيدهايم كه على بر حق و هدايت است و هر كس با او مخالفت كند گمراه و گمراهكننده است .
على كه خدايش از او خشنود باد ، عبد الله بن عباس را پيش خوارج گسيل داشت و به او فرمود در گفتگو و پاسخ دادن به آنان شتاب مكن تا من پيش تو بيايم .
ابن عباس پيش خوارج رفت و همينكه با آنان روياروى شد ، آنان شروع به گفتگو كردند . ابن عباس هم صبر نكرد و از آنان پرسيد چگونه موضوع داورى و تعيين دو داور را بر على خرده مىگيريد و حال آنكه خداوند مىفرمايد : « داورى از خويشاوندان زوج و داورى از خويشاوندان زوجه برگزينيد كه اگر ارادهء اصلاح دارند ، خداوند ميان آنان را اصلاح فرمايد . » « 2 »
( 3 ) آورده و پنداشتهاند كه خوارج پاسخ دادند : آنچه را كه خداوند تعيين حكم آن را
هامش
( 1 ) حروراء ، نام دهستانى كه با كوفه دو ميل فاصله دارد و از حومه آن شمرده مىشود ، به ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 3 ، ص 256 مراجعه فرماييد .
( 2 ) بخشى از آيه 35 سوره چهارم - نساء .