و از گناهان بسيار با بردبارى خويش چشم پوشد . شمار هر چيز را به شمار آورد « 1 » و دانش او بر همه چيز احاطه دارد . « 2 »
( 1 ) وانگهى ، من گواهى مىدهم كه خدايى جز پروردگار يگانهء بىانباز نيست و اينكه محمد بنده و پيامبر اوست و پيشواى رهنمونى و پيامبر برگزيده است ، درود و سلام خداى بر او باد . سرنوشت و تقدير پروردگار ، كار ما را بدين جا كشانده است كه مىبينيد و كار از هم گسيختگى رشتهء پيوند اين امت به آنجا كشيده است كه پسر آن زن جگرخوار از سفلگان مردم همدستانى بر ضد على بن ابى طالب پيدا كرده است ، على كه پسر عمو و داماد رسول خدا ( ص ) است و نخستين مردى كه با آن حضرت نمازگزارده است ، شركتكننده در جنگ بدر كه همراه پيامبر ( ص ) در همهء جنگهاى او شركت جسته و فضيلت اندوخته است و در آن هنگام معاويه و پدرش ابو سفيان دو مشرك به خدا بودند كه بتها را مىپرستيدند .
( 2 ) و سپس بدانيد ، سوگند به خداوندى كه خود در پادشاهى يكتاست ، على با پيامبر ( ص ) و در التزام او جنگ كرده و مىگفته است خدا و پيامبرش راست مىگويند و معاويه و ابو سفيان مىگفتهاند خدا و پيامبرش دروغ مىگويند . در اين حال بديهى است كه معاويه در اين پيكار و داعيهدارى ، از على نكوتر و پرهيزگارتر و رهيافتهتر به صواب نيست .
اينك شما را به پرهيزگارى الهى و كوشش و دورانديشى و شكيبايى سفارش مىكنم ، و سوگند به خدا كه شما بر حق هستيد و آن قوم بر باطلاند و نبايد دشمن شما بر باطل خويش كوشاتر از شما در حق باشد . من سخن خود را گفتم و سپاس خداى را و خداوند به زودى ايشان را به دست شما يا به دست غير شما عذاب خواهد فرمود . بار خدايا ما را عزتبخش و زبون مگردان . پروردگارا ما را بر دشمن ما پيروز فرماى « و ميان ما و قوم ما به حق كارگشايى فرماى كه تو بهترين گشايندگانى » « 3 » و اينك براى خود و شما از خداى آمرزش مىخواهم .
( 3 ) آنگاه ياران على بن ابى طالب غلامان خود را براى آوردن آب فرستادند ، كه ايشان را از نوشيدن و برداشتن آب بازداشتند و معاويه بدين گونه سركشى ديگرى بر سركشيهاى خود افزود و با جلوگيرى از آب برداشتن ، گستاخى ديگرى در پيشگاه خداوند انجام داد .
هر كس به ديدهء عبرت و حسن نظر در روش على و مخالفان او بنگرد مىبينيد كه ، چه صحاب جنگ صفين و چه اصحاب جنگ جمل ، چگونه آغازگر پيمانشكنى و ستم
هامش
( 1 ) آيه 28 سوره جن .
( 2 ) آيه 12 سوره طلاق .
( 3 ) بخشى از آيه 89 سوره اعراف است .