انجام آن را از ما خوش نمىدارد و نمىپسندد ، كه در آن صورت دعاى ما و شما را نمىپذيرد و بر ما بازمىگرداند و در همين باره خداوند فرموده است : « بگو چه ارج نهد بر شما پروردگار من اگر دعاى شما نبود » « 1 » و به درستى كه چون خدا بر قومى خشم گيرد ايشان را نابود مىسازد . از خويشتن هيچ خيرى را دريغ مداريد و نيكرفتارى را از سپاهيان و يارى دادن رعيت و نيرومند ساختن دين خدا را فروگذار مباشيد ، در آنچه خداوند بر شما واجب فرموده است ، نيروى خود را به كار بنديد ، و خداوند از ما و شما خواسته و پسنديده است كه در حد توان او را سپاسگزار باشيم و تا آنجا كه يارا داريم او را يارى دهيم ، و هيچ نيرويى جز از سوى پروردگار نيست . « 2 »
( 1 )
نامهء امير المؤمنين عليه السلام به كارگزاران خود ، هنگامى كه آهنگ جنگ با معاويه و پيروان تبهكار او را داشت
و چون امير المؤمنين عليه السلام آهنگ حركت فرمود ، براى همهء كارگزاران خود نامهاى به اين مضمون نوشت :
بسم الله الرحمن الرحيم اما بعد ، جهاد با كسى كه از حق روى گردان باشد و با اختيار خود را در گمراهى و نابينايى افكند بر كسانى كه آشنا به كار او هستند ، واجب است .
( 2 ) همانا خداوند متعال از هر كس كه با كردار خود او را خشنود سازد ، خشنود مىشود و بر هر كس كه از فرمان او سرپيچى كند ، خشم مىگيرد ، و ما اينك همت گماشتهايم كه به جنگ با اين گروه برويم كه ميان بندگان خدا به غير از آنچه كه خداوند فرمان داده است ، عمل مىكنند . اموال عمومى و غنيمت را نابرابر و هر گونه كه مىخواهند تقسيم مىكنند .
اجراى حدود را تعطيل كردهاند و حق را ميراندهاند و تباهى در زمين پديد آوردهاند ، و تبهكاران را به جاى مؤمنان همراز خويش گرفتهاند ، و چون ستمگرى با ستم خويش و ستم
هامش
( 1 ) بخشى از آخرين آيه سوره بيست و پنجم - فرقان .
( 2 ) اين نامه با تفاوتهاى لفظى و كاستى و فزونيهايى به شماره 51 در بخشنامههاى نهج البلاغه آمده است . در وقعة صفين ، ص 108 و 132 و در فروع كافى ، ج 1 ، بخش سوم ، ص 540 و بحار الانوار ، چاپ كمپانى ، ج 8 ، ص 629 نقل شده است .