( 1 ) بنابراين به سوى جايگاههاى خود كه شما را به آباد ساختن آن فرمان دادهاند پيشى بگيريد كه جايگاه آبادى است كه هيچگاه ويران نمىشود . جاودانه است و كاستى نمىپذيرد ، و جايگاهى است كه خداوند شما را بر آن ترغيب فرموده و به سويش فراخوانده است و پاداش راستين شما را در آن قرار داده است . اينك اى گروه مهاجر و انصار و اى پيروان دين خدا ، بنگريد كه در كتاب خدا چگونه توصيف شدهايد و بنگريد كه در پيشگاه پيامبر ( ص ) چه منزلتى داشتيد و براى چه چيزى كوشش مىكرديد . شما به چه چيز برترى و فضيلت يافتيد آيا به نسب و تبار ؟ يا به فرمانبردارى و كردار ؟ اينك كه خدايتان رحمت كناد نعمتهاى خدا را بر خود به شكيبايى و پايدارى در فرمانبرى از خداوند تمام كنيد و در قبال فرمان خدا زبون باشيد و براى كسب رضايت خدا شتاب گيريد و بر آنچه خداى فرمان داده است كه از كتاب او حفظ و پاسدارى كنيد كوشا و نگهدارنده باشيد . همانا پس از آنكه سفارش رسول خدا ( ص ) را حفظ كنيد ، اگر چيزى از دنياى شما تباه شود ، شما را زيان نمىرساند ، و همانا كه اگر آنچه از پرهيزگارى را كه به آن فرمان داده شدهايد تباه سازيد ، هر چه از دنيا را كه حفظ كنيد براى شما سودمند نخواهد بود . اى بندگان خدا بر شما باد به ترس از خدا و تسليم به فرمان او و خشنودى به قضاى الهى و شكيبايى بر آزمون او .
( 2 ) اما اين درآمد و غنايم ، هيچ كس را در آن بر ديگرى امتيازى نيست كه خداوند متعال از آن ياد نفرموده باشد . اين مال خداوند است و شما هم بردگان خداونديد ، و اين كتاب خداست كه ما به آن اقرار كردهايم و بر آن گواهى دادهايم و تسليم فرمان آن شدهايم و عهد پيامبر ( ص ) هم ميان ماست . خدايتان رحمت كناد ، تسليم فرمان خدا شويد و هر كس به اين راضى نيست هر چه خواهد كند و هركجا خواهد برود . همانا كسى كه به اطاعت خدا كار كند و به فرمان خدا حكومت كند بيمى بر او نيست . آنان گروه خدايند كه بر ايشان ترسى نيست و اندوهگين نمىشوند و هم ايشان رستگاراناند . از خداوند كه پروردگار ماست مسألت مىداريم كه ما و شما را از فرمانبرداران خود قرار دهد و گرايش ما و شما را به چيزى كه در پيشگاه او پسنديده است ، بگرداند . آنچه را كه گفتم شنيديد و براى خودم و شما طلب آمرزش مىكنم . « 1 »
( 3 ) سپس از منبر فرود آمد و دو ركعت نماز گزارد . آنگاه عمار را پيش طلحه و زبير كه در
هامش
( 1 ) بخشى از اين خطبه ضمن خطبه 230 نهج البلاغه مرحوم فيض الاسلام ، ص 748 آمده است و تمام آن در صفحهء 125 تحف العقول ابن شعبه حرانى ، كه مقدم بر سيد رضى بوده ، آمده است . به خطبه 57 در نهج السعادة ، ج 1 ، ص 200 مراجعه فرماييد .