( 1 ) رسول خدا فرمود « هر كس شاد مىشود از اينكه به بانويى از حور عين بنگرد به ام رومان بنگرد » و در حديث عفان آمده است كه پيامبر ( ص ) وارد گور ام رومان شدند .
امّ الفضل
نامش لبابة كبرى و دختر حارث بن حزن بن بجير بن هزم بن رؤيبة بن عبد اللّه بن هلال بن عامر بن صعصعة بن معاوية بن بكر بن هوازن بن منصور بن عكرمة بن خصفة بن قيس بن عيلان بن مضر است ، مادرش مشهور به هند و او همان خولة است كه دختر عوف بن زهير بن حارث بن حماطة بن ذى حليل از قبيلهء جرش بوده است كه از شاخههاى حمير است ، مادر مادرش عايشه دختر محزّم بن كعب بن مالك بن قحافه از قبيلهء خثعم است .
ام الفضل نخستين بانو پس از خديجه دختر خويلد است كه در مكه مسلمان شد و رسول خدا ( ص ) به ديدارش مىرفت و استراحت نيمروزى خود را در خانهء او مىكرد .
خواهران ام الفضل ، ميمونه است كه خواهر پدر و مادرى او و همسر رسول خدا ( ص ) بوده است و لبابة صغرى كه نام اصلى او عصماء دختر حارث بن حزن است ، او خواهر پدرى ام الفضل و مادر خالد بن وليد بن مغيره است ، و عزّة و هزيله كه اين دو هم خواهران پدرى اويند .
برادران و خواهران مادرى ام الفضل عبارتند از محميه پسر جزء زبيدى كه از اصحاب رسول خداست ، و عون و اسماء و سلمى كه فرزندان عميس بن معد بن حارث بن خثعماند .
ام الفضل را عباس بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصى به همسرى گرفت و ام الفضل براى او شش پسر به نامهاى فضل و عبد الله و عبيد الله و معبد و قثم و عبد الرحمان و دخترى به نام ام حبيب آورد ، و عبد الله بن يزيد هلالى در اين باره چنين سروده است .
« هيچ بانوى نژادهيى از مردى گزينه همچون شش تنى كه از شكم ام الفضل زاده شدهاند نزاده است ، ميانسالانى گرامى از زن و مرد » « 1 » محمد بن عمر واقدى ، از اسماعيل بن ابراهيم بن عقبه از پدرش ، از كريب ما را خبر
هامش
( 1 ) ما ولدت نجيبة من فحل * كستة من بطن ام الفضل * اكرم بها من كهلة و كهل