( 1 ) يحيى بن عباد از حماد بن سلمه از ابو عامر خزّاز از ابن ابى مليكه ما را خبر داد كه مىگفته است * اسماء دختر ابو بكر صديق درد سر مىشد دست بر سر خود مىنهاد و مىگفت واى از درد پيكرم و آنچه خداوند مىآمرزد بيشتر است .
ابو اسامة از هشام بن عروة از فاطمه دختر منذر از اسماء دختر ابو بكر ما را خبر داد كه * هر گاه بيمار مىشد همه بردگان خود را از زن و مرد آزاد مىساخت .
و همو با همان اسناد ما را خبر داد كه * اسماء به دختران و خويشاوندان خود مىگفته است صدقه دهيد و انفاق كنيد و منتظر فزونى نباشيد كه اگر در آرزو و انتظار فزونى بمانيد چيزى بر ثروت شما افزوده نمىشود و اگر صدقه دهيد احساس از دست دادن مال را نخواهيد كرد .
عبيد اللّه بن موسى از اسامة از محمد بن منكدر ما را خبر داد كه * پيامبر ( ص ) به اسماء دختر ابو بكر فرمودهاند « سختگيرى و اندوخته مكن كه مبادا خداى بر تو سختگيرى فرمايد » .
موسى بن اسماعيل از عبد اللّه بن مبارك از مصعب بن ثابت از عامر بن عبد اللّه بن زبير از گفتهء پدرش عبد اللّه بن زبير ما را خبر داد كه مىگفته است * قتيله دختر عبد العزى بن عبد اسعد كه زنى از خاندان مالك بن حسل بود پيش دختر خود اسماء دختر ابو بكر آمد ، قتيله همسر ابو بكر بود كه در دورهء جاهلى او را طلاق داده بود . قتيله براى اسماء هدايايى به مدينه آورد كه روغن و مويز و پوست دباغى شده - يا مواد رنگآميزى - بود ، اسماء از راه دادن او به خانهء خود و پذيرفتن هديه او خوددارى كرد و به عايشه پيام داد كه در اين باره از پيامبر ( ص ) بپرسد ، رسول خدا فرمودند بايد كه او را به خانهء خود راه دهد و بايد كه هديهاش را بپذيرد .
گويد بخشى از آيهء سورهء ممتحنه را خداوند در همين مورد نازل فرمود كه در آن مىفرمايد « خداوند شما را - از نيكى كردن - نسبت به آنانى كه دربارهء دين با شما جنگ نكردهاند نهى نمىكند » تا آنجا كه مىفرمايد « آنان خود ستمگرانند » « 1 » ابو الوليد هشام طيالسى از شريك از ركين بن ربيّع ما را خبر داد كه مىگفته است * پيش اسماء دختر ابو بكر رفتم پيرزنى فرتوت و سالخورده و كور شده بود ، او را در حال
هامش
( 1 ) زمخشرى در كشاف و ابو الفتوح در تفسير خود ذيل اين آيه به همين موضوع هم اشاره دارند و دربارهء اينكه آيا حكم اين آيه نسخ شده است يا نه به تبيان شيخ طوسى و مجمع البيان طبرسى مراجعه فرماييد .