( 1 ) خبر دادند كه مىگفته است * رسول خدا ( ص ) جويريه دختر حارث را نخست از بردگى آزاد كرد و سپس او را به همسرى گرفت و مهريه او را آزاد كردن همهء اسيران - بردگان جنگى - بنى مصطلق قرار داد ، جويريه كنيز اسير شده در جنگ و متعلق به رسول خدا بود .
محمد بن عمر واقدى مىگويد ، مالك و محمد بن عبد الرحمان بن ابى ذئب از زهرى براى ما حديث كردند كه مىگفته است * جويريه هم از همسران رسول خداست كه مقررات حجاب را براى او هم مقرر فرمود و ايام خود را براى او هم تقسيم مىكرد همانگونه كه براى ديگر همسران خود .
واقدى همچنين از اسحاق بن يحيى بن طلحه ، از زهرى از مالك بن اوس از عمر ما را خبر داد كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) براى جويريه حجاب را مقرر داشت و براى او هم وقت خود را تقسيم مىكرد همانگونه كه براى ديگر همسران خود .
سفيان بن عيينه ، از محمد بن عبد الرحمان ، از كريب ، از ابن عباس ما را خبر داد كه مىگفته است * نام اصلى جويريه دختر حارث برّه بوده است و رسول خدا آن را به جويريه تغيير داد كه خوش نمىداشت گفته شود از خانه و پيش بره بيرون آمد .
واقدى هم از عبد اللّه بن عبد الرحمان ، از زيد بن ابى عتاب ، از محمد بن عمرو بن عطاء ، از زينب دختر ابو سلمه ، از جويريه دختر حارث ما را خبر داد كه خود او هم مىگفته است نامش برّه بوده و رسول خدا آن را به جويريه تغيير دادهاند كه خوش نمىداشتهاند گفته شود از خانه و پيش برّه بيرون آمده است .
قبيصة بن عقبه هم از سفيان ثورى ، از محمد بن عبد الرحمان آزاد كرده و وابستهء خاندان طلحه ، از كريب از ابن عباس ما را خبر داد كه مىگفته است * نام اصلى جويريه برّه بوده و پيامبر ( ص ) آن را به جويريه تغيير داده است ، گويد روزى رسول خدا به هنگام نماز صبح از خانهء جويريه بيرون رفت و پس از نماز صبح تا برآمدن روز بر جاى خود نشست و سپس به خانه برگشت و جويريه همچنان در جايگاه نماز خود بود و گفت اى رسول خدا ! از همان هنگام كه شما رفتهاى من همچنان مشغول گفتن ذكر هستم ، پيامبر فرمودند من پس از اينكه از پيش تو رفتم كلماتى را گفتهام كه اگر سنجيده شود بر كلمات تو آنچه گفتهاى برترى دارد ، من گفتم خداى منزه است به شمار آنچه آفريده است ، خداى منزه است به شمارى كه مايهء خشنودى او باشد ، خداى منزه است همسنگ عرش خود ، خداى منزه است به شمار و اندازهء كلمات خود .
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 122
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص١٢٢