( 1 ) احمد بن محمد بن وليد ازرقى ما را خبر داد و گفت عبد الرحمان بن حسن ، از گفتهء پدرش براى ما نقل كرد كه * عمر بن عبد العزيز درباره معادن نوشت : در آن مورد نگريستم سودش براى گروهى مخصوص است و زيانش همگانى است . مردم را از كار كردن در معادن بازدار . در همان نامه نوشته بود : دربارهء مراتع كه به صورت خالصه در آمده هيچ كس را از استفاده از آن و جاهايى كه باران باريده - علف رسته است - باز مدار ، استفاده از قرقگاهها را روا دار و روا دار .
احمد بن محمد ما را خبر داد و گفت عبد الرحمان بن حسن ، از پدرش براى ما نقل كرد كه * عمر بن عبد العزيز نوشت : نبايد زنان برده و كنيز شبيه به زنان آزاده روسرى و مقنعه بپوشند .
احمد بن محمد بن وليد ما را خبر را داد و گفت عبد الرحمان بن حسن ، از گفتهء ايوب بن موسى براى ما حديث كرد كه * عمر بن عبد العزيز براى عروه كه كارگزارش در يمن بود نوشت : اما بعد من براى تو نامه مىنويسم و فرمان مىدهم كه مظالم مسلمانان را بر ايشان برگردانى ( اموال غصب شده و به ستم گرفته ) و تو در آن باره مكرر به من مراجعه مىكنى ، گويا دورى مسافتى را كه ميان من و تو وجود دارد نمىشناسى و نمىدانى كه مرگ چه كارها كه نمىكند . بسيار خوب از اين پس اگر براى تو بنويسم كه بز مسلمانى را پس بده اضافه خواهم كرد كه به رنگ خرمايى يا رنگ سياه باشد ! ! به خود باش و بنگر كه مظالم مسلمان را شتابان پرداخت كنى و به من مراجعه مكن .
على بن عبد الله بن جعفر ما را خبر داد و گفت سفيان مىگفت * به عبد الملك پسر عمر بن عبد العزيز گفتند : پدرت با قوم خود مخالفت و چنين و چنان كرد . گفت : آرى پدرم همواره مىگويد
« قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ »
« بگو همانا كه من از فرمان پروردگار خود سرپيچى كنم از عذاب روز بزرگ بيم دارم » . [ 1 ] گويد : عبد الملك پيش پدر رفت و به او خبر داد . عمر بن عبد العزيز گفت : چه پاسخى دادى ، آيا همان آيه را خواندى ؟
گفت : چنان كردم .
قبيصة بن عقبه ما را خبر داد و گفت سفيان ، از گفتهء مردى ، از عمر بن عبد العزيز براى ما نقل كرد كه * مردى عمر بن عبد العزيز را دعا كرد و گفت : خدايت باقى بدارد . عمر پاسخ
هامش
[ 1 ] . آيه چهاردهم سوره انعام است ، كه گفتار خود حضرت ختمى مرتبت ( ص ) است و از آيه هشتم تا اين آيه اوامر خداوند متعال به رسول خدا ( ص ) است - م .