( 1 ) گويد : به حجر گفته شد كه گردنت را دراز كن . گفت : اين خونى نيست كه من بر ريختن آن يارى دهم او را پيش بردند و گردنش را زدند .
معاويه مردى به نام هدبة بن فياض را كه از قبيلهء سلامان بن سعد بود براى اجراى حكم فرستاده بود كه يك چشم بود . مردى از محكومان كه از قبيلهء خثعم بود به او نگريست و گفت : اگر فال درست باشد نيمى از ما كشته مىشويم و نيمى ديگر ديگر رها مىشويم .
گويد : چون هفت تن را اعدام كردند معاويه پيكى فرستاد كه همگى را عفو كرده است . در آن هنگام هفتتن اعدام شده بودند و شش تن رها شدند يا شش تن كشته و هفتتن رها شدند ، آنان سيزده تن بودند . [ 1 ]
عبد الرحمان بن حارث بن هشام با پيام عايشه پيش معاويه رسيد و اين هنگامى بود كه آن گروه كشته شده بودند . عبد الرحمان به معاويه گفت : اى امير مؤمنان چرا بردبارى ابو سفيان از تو فاصله گرفته ، به كجا رفته است ؟ معاويه گفت : سبب آن نبودن كسى چون تو و مانند تو از قوم من بر گرد من است .
هند دختر مخرّبه كه از زنان انصار و شيعه بود ، هنگامى كه حجر را پيش معاويه گسيل داشتند چنين سرود :
« اى ماه رخشان ! بالا برو ، فراتر و بنگر كه آيا حجر را كه در حال رفتن است مىبينى ؟ ، آن چنان كه آگاهان مىپندارند حجر پيش معاوية پسر حرب مىرود تا معاويه او را بكشد ، سركشان پس از حجر بر سركشى خواهند افزود و كاخ خورنق و سدير بر آنان گوارا خواهد شد ، سرزمينها براى او چنان گرفتار خشكسالى و قحطى مىشود كه گويا هرگز باران زندگى بخش بر آن نباريده است ، هان ! اى حجر اى حجر خاندان عدىّ ! سلامت و شادمانى بهرهء تو باد ، بر تو از آنچه كه پدرت را نابود ساخت - مرگ - و از پيرى كه در دمشق نعره مىكشد - معاويه - بيم دارم . بر فرض كه نابود شوى سالار هر گروه سر انجام از اين دنيا مىرود » . [ 2 ]
هامش
[ 1 ] . با آنكه محمد بن سعد در اين جا بيش از ديگر مؤلفان روزگار خود و به عنوان مثال بيشتر از دينورى در اخبار الطوال در باره علل كشته شدن حجر توضيح داده است ولى باز هم ناچار بوده كه به اختصار گرايش داشته باشد ، لطفا براى آگهى بيشتر به بحث مستوفاى طبرى در تاريخ الطبرى ، ج 5 ، چاپ محمد ابو الفضل ابراهيم ، بيروت ، بى تاريخ ، صص 85 - 235 مراجعه كنيد كه نام پارهيى از گواهان و تمام همراهان و نكات خواندنى فراوان در آن آمده است و همين اشعار هم با فزونى دو بيت ضبط شده است .
[ 2 ] .ترفّع ايّها القمر المنير * ترفّع هل ترى حجرا يسير