( 1 ) خبر دادند كه مىگفته است * عبد الله بن مسعود به حمص [ 1 ] هجرت كرده بود . عمر او را به كوفه فرستاد و براى كوفيان نوشت : سوگند به خداوندى كه خدايى جز او نيست در مورد عبد الله بن مسعود شما را بر خويشتن ترجيح دادم ، از او فرا گيريد .
گويد قبيصة بن عقبه ، از گفتهء سفيان ، از ابو حمزه ، از ابراهيم ، از علقمه ما را خبر داد كه مىگفته است شنيدم عمر مىگفت * در بارهء عبد الله بن مسعود - استفاده از او - مردم كوفه را بر خودم ترجيح دادم .
گويد محمد بن عبيد طنافسى ، از جويبر ، از ضحاك ما را خبر داد كه مىگفته است * عمر مىگفت : همانا درباره ابن ام عبد - عبد الله بن مسعود - مردم كوفه را بر خود برگزيدم و ترجيح دادم . او از بهرهمندترين افراد ما و نهان خانهيى انباشته از دانش است .
گويد وكيع ، از اعمش ، از مالك بن حارث ، از گفتهء ابو خالد كه از ويژگان عمر بن خطاب است ما را خبر داد كه مىگفته است * به حضور عمر رفتيم . پاداش مىداد . شاميان را در اندازه پاداش بر ما برترى داد . گفتيم : اى امير مؤمنان ! مردم شام را بر ما برترى مىنهى ؟
گفت : اى مردم كوفه ! آيا از اينكه شاميان را براى دورى راه ايشان برترى دادم ناراحت شديد ؟ و حال آنكه در بارهء ابن مسعود شما را ترجيح دادم - او را از شام پيش شما گسيل داشتم .
گويد احمد بن عبد الله بن يونس ، از گفتهء حسن بن صالح ، از عبيدة ، از ابراهيم ما را خبر داد كه مىگفته است * سيصد مرد از اصحاب بيعت شجره و هفتاد مرد از شركت كنندگان در جنگ بدر به كوفه آمدند . هيچ يك از ايشان را نمىشناسيم كه نماز را شكسته گزارده باشد ، يا دو ركعت پيش از مغرب را به جا آورده باشد .
گويد عبيد الله بن موسى ، از اسرائيل ، از عثمان بن مغيرة ما را خبر داد كه مىگفته است * همراه سالم نشسته بودم . زنى آمد كه از او مساله بپرسد و براى ما نقل كرد و گفت : سر عايشه بر دامنم بود و موهايش را بررسى مىكردم ، گفت : براى اينكه چهار ركعت نماز در مسجدى بگزارم هيچ مسجد را خوشتر از مسجد كوفه نمىدارم .
گويد فضل بن دكين ، از سفيان ، از اعمش ، از خيثمه ، از عبد الله بن عمرو ما را خبر داد كه به مردم كوفه مىگفته است * هيچ روزى نيست مگر اينكه بر اين رودخانه فرات شما
هامش
[ 1 ] . حمص ، از شهرهاى كهن سوريه كه اينك هم پس از دمشق و حلب بزرگترين شهر آن كشور و داراى چهار صد و سى و يك هزار جمعيت است . به سوريه ، انتشارات وزارت امور خارجه ، تهران ، 1374 ش ، ص 2 مراجعه شود .