( 1 ) نمىدارند چنان راه بروند .
گويد فضل بن دكين ، از مسعر ، از عبد الملك ما را خبر داد كه مىگفته است * طاوس به حج قران مىآمد . بدين سبب به مكه نمىآمد و نخست به عرفات مىرفت .
گويد عارم بن فضل ، از حمّاد بن زيد ، از حميد بن طرخان ، از عبد الله پسر طاوس ما را خبر داد كه مىگفته است * مسير ما از يمن تا مكه هر گاه همراه پدرم بوديم يك ماه بود .
و چون برمىگشتيم راه را به دو ماه مىپيمود . به او گفتيم : چرا اين چنين حركت مىكنى ؟
گفت : مرا خبر رسيده است كه تا مرد از سفر حج به خانهاش نرسيده همواره در راه خداست .
گويد عفان بن مسلم ، از عبد الواحد بن زياد ، از ليث ما را خبر داد كه مىگفته است * در بيمارى مرگ طاوس او را ديدم كه در بستر خود ايستاده نماز مىگزارد و بر همان سجده مىكرد .
گويد محمد بن عمر واقدى ، از سيف بن سليمان ما را خبر داد كه مىگفته است * طاوس در شهر مكه يك روز پيش از ترويه [ 1 ] به سال يكصد و شش هجرى درگذشت .
هشام بن عبد الملك كه در آن سال به حج آمده بود و خليفه بود بر پيكر طاوس نماز گزارد . طاوس به هنگام مرگ نود و چند سال داشت . [ 2 ]
وهب بن منبّه
از ابناء و كنيهاش ابو عبد الله بوده است .
گويد اسماعيل بن عبد الكريم بن معقل بن منبه صنعانى ، از وليد بن مسلم ، از مروان بن سالم دمشقى ، از احوص بن حكيم ، از خالد بن معدان ، از عبادة بن صامت ما را خبر داد كه مىگفته است * از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : « ميان امت من دو مرد خواهند بود
هامش
[ 1 ] . تروية ، به معنى آب برداشتن است كه به روز هشتم ذى حجه انجام مىشده است و حاجيان از مكه به منى آب مىبردهاند كه آن جا آب نبوده است . به لسان العرب ذيل « روى » مراجعه شود .
[ 2 ] . طاوس را شيخ طوسى در رجال ، چاپ نجف ، 1380 ق ، ص 94 از اصحاب حضرت سجاد عليه السلام دانسته است .
در جامع الرواة اردبيلى هم به نقل از ميرزا محمد استرآبادى از راويان شيعه شمرده شده است . مرحوم امين در اعيان الشيعه ، ج 7 ، ص 395 ، چاپ جديد در بيروت ، با عنوان طاوس بن كيسان خولانى همدانى شرح حالى از او آورده است . برخى از مكارم اخلاقى و شهامت او را مىتوان در محدث قمى ، الكنى و الالقاب ، ج 2 ، چاپ صيدا ، 1358 ق ، ص 400 ملاحظه كرد .