( 1 )
نام اصحاب رسول خدا ( ص ) كه در يمن ساكن بودهاند
ابيض بن حمّال
او مازنى و از قبيلهء حمير است .
محمد بن سعد گويد ، عبد المنعم بن ادريس بن سنان مىگفت * ابيض از قبيلهء ازد بود .
از گروه فرزندزادگان عمرو بن عامر كه در مأرب [ 1 ] مقيم شده بودند .
گويد موسى بن اسماعيل ، از محمد بن يحيى بن قيس مازنى ، از پدرش ، از ثمامة بن شراحيل ، از سمىّ بن قيس ، از شمير ، از خود ابيض بن حمال ما را خبر داد كه مىگفته است * به حضور پيامبر ( ص ) رفته و خواهش كرده است منطقهء ملح را در اختيار او بگذارند و رسول خدا چنان فرمودهاند . گويد همين كه ابيض پشت كرد و رفت مردى به پيامبر ( ص ) گفت : اى رسول خدا ! متوجه بوديد كه چه چيزى را در اختيار او گذاشتيد ؟ آب سرشار و پيوسته را كه كاستى نمىپذيرد به او واگذار كرديد . پيامبر ( ص ) از تصميم خود برگشت . او مىگويد به پيامبر ( ص ) عرض كردم چه بخشهايى از درختان اراك در اختيارم قرار مىگيرد ؟
فرمود : آنچه كه در دسترس شتران سالخورده - دامهاى چرا كننده - نباشد . [ 2 ]
گويد عبد الله بن زبير حميدى از فرج بن سعيد ، از عمويش ، از پدرش ، از گفتهء جد خود ابيض بن حمّال ما را خبر داد كه مىگفته است * در مدينه به حضور رسول خدا رسيده
هامش
[ 1 ] . قلقشندى در نهاية الارب فى معرفة انساب العرب ، چاپ على خاقانى ، بغداد ، 1378 ، ص 376 مىگويد مازنىها شاخهيى از قبيلهء ازد هستند .
مأرب . شهرى كه مركز حكومت پادشاهان نبّع يمن بوده و در سه يا چهار منزلى صنعاء قرار داشته و در دامنهء كوههاى حضرموت بوده است . سد مأرب آن جا بوده و به آن سبا نيز گفته مىشده است . به ترجمهء تقويم البلدان ، ابو الفداء ، ص 133 مراجعه شود .
[ 2 ] . ملح از سرزمينهاى مأرب است . اين حديث در لسان العرب ذيل كلمه خف و هم در نهايه ابن اثير آمده و توضيح داده شده و با توجه به گفته آنان ترجمه شد .