( 1 ) تيم بن مرّه بوده است . جعفر و داود و فاطمه و ام القاسم كه همان قسيمة است و مليكه كه مادرشان كنيزى به نام حبيبه فارسى است كه به خاندان ابى ابس از جديله وابسته بوده است .
ام كلثوم كه مادرش كنيزى بوده است .
شبابة بن سوّار فزارى از فضيل بن مرزوق ما را خبر داد كه مىگفته است خودم شنيدم كه * حسن بن حسن به مردى كه دربارهء ايشان غلوّ و مبالغه مىكرد مىگفت : اى واى شما ! ما را براى خدا و در راه خدا دوست بداريد . اگر خداى را فرمان برديم ما را دوست بداريد و اگر خداى را نافرمانى كرديم ما را دشمن بداريد . آن مرد به حسن گفت : شما نزديكان و خاندان رسول خدائيد . پاسخ داد كه واى بر تو اگر خداوند كسى را بدون فرمانبردارى و فقط به سبب خويشاوندى رسول خدا از عذاب معاف مىفرمود بدون شك كسى كه از لحاظ پدر و مادر به رسول خدا نزديكتر از ماست بهره مىبرد - ظاهرا مقصود ابو لهب است - به خدا سوگند من بيم آن دارم كه شكنجه گنهكار ما دو برابر باشد و اميدوارم پاداش نيكوكار ما دو برابر داده شود . واى بر شما از خدا بترسيد و دربارهء ما سخن بر حق بگوييد - اعتقاد درست داشته باشيد - كه اين كار بر آنچه مىخواهيد رساتر است و ما هم به همان اندازه از شما راضى خواهيم بود . سپس افزود : اگر آنچه شما اعتقاد داريد از دين خدا باشد و پدران ما به ما خبر نداده و ما را به آن ترغيب نكرده باشند نسبت به ما بد كردهاند . آن شخص رافضى به حسن بن حسن گفت : مگر پيامبر عليه السلام دربارهء على نفرموده است
« من كنت مولاه فعلى مولاه » ؟
حسن گفت : به خدا سوگند اگر رسول خدا از اين سخن حكومت و سلطنت را اراده مىفرمود براى مردم تصريح مىكرد همچنان كه دربارهء نماز و زكات و روزه و حج خانهء خدا تصريح و به روشنى بيان فرموده است و در آن صورت به آنان مىفرمود : اى مردم ! اين شخص پس از من ولى شماست ، كه خيرخواهترين مردم براى مردم رسول خدا بوده است . وانگهى اگر به گونهاى كه شما مىگوييد خدا و پيامبر ، على را براى اين كار و قيام پس از پيامبر عليه السلام برگزيده بودند ، بايد خطا و گناه على از همه مردم بزرگتر باشد كه آنچه را پيامبر به او فرمان داده رها كرده است [ 1 ] و او مىبايست در آن
هامش
[ 1 ] . علاوه بر آنكه فضيل بن مرزوق از لحاظ بسيارى از بزرگان علم دراية و رجال چندان مورد اعتماد نيست و در اين باره مىتوان به شماره 6772 ميزان الاعتدال ذهبى مراجعه كرد ، بايد توجه داشت كه به فرض درستى اين سخن ، حسن بن حسن در چنان گرفتارى به سر مىبرده كه به گفتهء خود محمد بن سعد در چند سطر پيش سه پسر او در زندان ابو جعفر