( 1 )
نافع
بردهء آزاد كردهء عبد الله بن عمر بن خطّاب است . كنيهاش ابو عبد الله و از مردم ابر شهر [ 1 ] بوده است كه عبد الله بن عمر در جنگها او را به دست آورده است .
محمد بن عمر واقدى ما را خبر داد و گفت نافع بن ابى نعيم و اسماعيل بن ابراهيم بن عقبة و ابو مروان عبد الملك بن عبد العزيز بن ابى فروة همگان براى من نقل كردند كه * مجموعه احاديثى كه نافع از ابن عمر شنيده بود در صحيفهاى نوشته بود و ما همان را پيش او مىخوانديم و به او مىگفتيم اى ابا عبد الله اينك كه اين صحيفه را پيش تو خوانديم اجازه داريم بگوييم نافع براى ما حديث كرده است ؟ گفت : آرى . [ 2 ]
محمد بن عمر واقدى ما را خبر داد و گفت خودم از نافع بن ابى نعيم شنيدم كه مىگفت * اگر كسى به تو خبر داد كه بر كسى از اهل دنيا نافع وابستهء ابن عمر چيزى خوانده است باور مكن زيرا نافع ناتوانتر از اين بود كه چيزى را درست بخواند و اعراب كلمات را غلط مىخواند .
عارم بن فضل از حماد بن زيد ، از عبيد الله ما را خبر داد كه مىگفته است * نافع چيزى را تفسير نمىكرد .
محمد بن سعد مىگويد از قول سفيان بن عيينه به من خبر دادند كه مىگفته است * اسماعيل مىگفته كوشش مىكرديم نافع را از غلط خواندن باز داريم و نمىپذيرفت . با اين همه سفيان بن عيينة مىگفته است كدام حديث را حديث نافع استوارتر است .
عارم بن فضل ما را خبر داد و گفت حماد بن زيد ، از گفتهء عبيد الله بن حفص براى ما نقل كرد كه مىگفته است * عمر بن عبد العزيز ، نافع را به مصر گسيل داشت كه سنتهاى اسلامى را به آنان بياموزد .
محمد بن عمر واقدى و جز او گفتهاند كه * نافع از ابن عمر و ابو هريرة و ربيّع دختر معوذ و صفيه دختر ابو عبيد و از اسلم بردهء آزاده كرده و وابستهء عمر بن خطاب روايت كرده است .
هامش
[ 1 ] . ابرشهر ، نام ناحيهء نيشابور است كه نيشابور كنونى هم همان جا قرار دارد . سابقه تاريخى آن به قرن سوم ميلادى مىرسد .
براى آگهى بيشتر به مقاله آقاى على بته كن در دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 2 ، ص 554 مراجعه فرماييد - م .
[ 2 ] . ملاحظه مىفرماييد صداقت و احتياط راويان احاديث چگونه بوده است .