المستعمل فيه معنى حقيقى و اين تبادر دلالت مىكند كه آن معناى مورد استعمال و آن معنايى كه لفظ در آن به كار رفته ، معنى حقيقى بوده است اذ ليس لحضور المعنى فى الذهن سبب سوى احد امرين اما القرينة او الوضع زيرا براى حضور معنا در ذهن علتى بجز يكى از دو مورد قرينه يا وضع وجود ندارد و الاول منتف قطعا كما هو المفروض يعنى اولى كه وجود قرينه باشد برحسب فرض ما وجود ندارد فيثبت الثانى پس دومى يعنى وضع ثابت مىگردد .
بنابراين ، تبادر علامت وضع لفظ برآن معنا و نشانه حقيقت بودن است .
-
2 - صحة الحمل و السلب
يكى ديگر از راههاى تشخيص معناى حقيقى از معنى مجازى صحت حمل و عدم صحت سلب ذكر كردهاند كما اينكه صحت سلب نيز از جمله راههاى تشخيص معناى مجازى است . قبل از توضيح مطالب فوق و ورود در اصل بحث ، ذكر يك امر از باب مقدمه لازم است .
همان گونه كه در منطق گفتهاند در قضاياى حمليه لازم است بين موضوع و محمول نوعى ارتباط و اتحاد وجود داشته باشد چرا كه حمل دو شىء كاملا مباين بر يكديگر غلط است و مثلا ما نمىتوانيم بگوييم « الشجر حجر » زيرا بين درخت و سنگ ارتباطى وجود ندارد . كما اينكه لازم است كه بين موضوع و محمول نوعى تغاير هم موجود باشد چرا كه حمل دو شىء كاملا مساوى بر يكديگر هم صحيح نيست و مثلا نمىشود بگوييم