النقيصة صورت اول اينكه عدد به صورت لا به شرط در دو طرف كمى و زيادى مطرح باشد [ يعنى كمتر يا بيشتر از آن اهميتى ندارد ] كقوله سبحانه
إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ
( التوبة / 80 ) فالاستغفار لهم ما دام كونهم منافقين لا يفيد قل او كثر مانند اين آيه شريفه كه مىفرمايد : اگر براى منافقين 70 بار هم استغفار كنى خداوند آنها را نمىبخشد . پس طلب آمرزش براى منافقان تا زمانى كه آنها منافق هستند برايشان فايدهاى ندارد چه كمتر از 70 بار يا بيشتر از 70 بار . [ كه در اينگونه از موارد عدد مفهوم ندارد ] 2 - يؤخذ به شرط لا فى كلا الجانبين كاعداد الفرائض صورت دوم اينكه عدد به صورت به شرط لا در هر دو طرف كمى و زيادى موضوعيت دارد [ يعنى بايد آن موضوع بيشتر و كمتر از همان عدد ذكر شده نباشد ] مانند تعداد ركعات نماز 3 - يؤخذ به شرط لا فى جانب النقيصة دون الزيادة كما هو الحال فى مسألة الكر حيث يجب ان يكون ثلاثة اشبار و نصف طولا و عرضا و عمقا و لا يكفى الناقص كما لا يضر الزائد نوع سوم اينكه عدد به صورت به شرط لا در طرف كمتر موضوعيت داشته باشد نه در طرف زيادتر مانند مسئله مقدار كر كه واجب است از نظر طول و عرض و عمق ، هركدام 3 وجب و