الخامس : مفهوم العدد ( پنجم : مفهوم عدد )
يكى ديگر از امورى كه در بحث مفاهيم مطرح شده است مفهوم عدد مىباشد مثلا اگر مولى به بنده خودش امر كند كه : صم ثلاثة ايام ، يعنى سه روز روزه بگير ، آيا اين عدد سه دلالت بر مفهوم مىكند ؟
آيت اللّه سبحانى مىفرمايند : اعدادى كه بعنوان قيد براى موضوعات مطرح مىباشند به چهار صورت هستند 1 - گاهى يك عدد صرفا براى مبالغه يا تأكيد بيان مىشود و لذا كمتر و يا بيشتر از آن چندان اهميتى ندارد و اصطلاحا آن عدد نسبت به طرف كمتر و بيشتر از خود ، به صورت لا به شرط مطرح است . مانند اينكه خداوند به پيامبرش فرمود :
براى منافقين دعا و استغفار نكن كه اگر براى آنها 70 بار هم استغفار كنى خداوند آنها را نخواهد بخشيد . كه در اينگونه موارد عدد مفهوم ندارد و معنى آن اين نيست كه پس اگر پيامبر بيشتر از 70 بار استغفار كند خداوند آنها را مىبخشد بلكه معنى آيه اين است كه تا زمانى كه آنها منافق هستند استغفار و دعاى پيامبر برايشان فايدهاى نخواهد داشت .
2 - گاهى عدد به صورت به شرط لا در هر دو طرف كمتر و بيشتر مطرح مىشود يعنى آنچه مدّ نظر شارع هست اين است كه آن موضوع بايد كمتر و بيشتر از آن عددى كه ذكر شده نباشد مانند تعداد ركعات نمازهاى يوميّه .