احترازية نكته سوم اينكه بحث و نزاع ما پيرامون مفهوم وصف ، منافاتى با اتفاقنظر اصوليين مبنى بر اينكه اصل در قيود اين است كه احترازى باشند ندارد و ذلك لان معنى كون القيد احترازيا ليس الا ثبوت الحكم فى مورد القيد زيرا معناى احترازى بودن يك قيد آن است كه در صورت وجود قيد ، آن حكم نيز وجود دارد فاذا قال اكرم الرجال طوال القامة معناه ثبوت الحكم مع وجود الامرين الرجال و الطوال مثلا وقتى گفته شود كه مردان بلندقامت را احترام كن ، معنايش اين است كه حكم اكرام با وجود دو چيز جارى مىگردد 1 - مرد بودن 2 - بلندقامت بودن و اما نفى الحكم عن الرجال القصار فلا يدل عليه كون القيد احترازيا بل يتوقف فى الحكم بالثبوت او العدم اما آن جمله نسبت به نفى حكم از مردان كوتاهقد هيچ دلالتى ندارد بلكه در مورد آنها ساكت بوده و نسبت به ثبوت اكرام يا عدم آن متوقف است بخلاف القول بالمفهوم فان لازمه نفى الحكم فى غير مورد الوصف و الفرق بين الامرين واضح بر خلاف قيد مفهومى كه لازمهء آن اين است كه در جايى كه آن صفت وجود ندارد حكم نيز منتفى خواهد شد و تفاوت اين دو [ يعنى قيد احترازى و مفهومى ] روشن است فكون القيد احترازيا يلازم السكوت فى غير مورد الوصف و القول بالمفهوم يلازم نقض السكوت و الحكم بعدم الحكم فى غير مورد الوصف پس احترازى بودن قيد ، مستلزم سكوت كردن در موردى است كه قيد وجود ندارد در حالى كه
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 394
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٩٤