المقصد الثالث فى المفاهيم و فيه امور
مقصد سوم كتاب پيرامون مفاهيم است كه در اين بخش چند امر ذكر مىشود كه فهرستوار عبارتند از :
امر اول تعريف مفهوم و منطوق
امر دوم تقسيم مدلول منطوقى به صريح و غير صريح امر سوم صغروى بودن نزاع در باب مفاهيم
امر چهارم تقسيمبندى مفهوم به دو بخش مفهوم موافق و مخالف
امر پنجم انواع مفهوم مخالف كه به شش نوع تقسيم مىشود و آنها عبارتند از 1 - مفهوم شرط 2 - مفهوم وصف 3 - مفهوم غايت 4 - مفهوم حصر 5 - مفهوم عدد 6 - مفهوم لقب .
الامر الاول تعريف المفهوم و المنطوق ( امر اول ، تعريف مفهوم و منطوق )
كلمه مفهوم گاهى در مقابل مصداق خارجى به كار مىرود كه منظور از مصداق ، وجود خارجى شىء و منظور از مفهوم ، وجود ذهنى و تصورى آن است يعنى همان صورتى كه از آن شىء در ذهن حاصل مىشود كه اين معنا معمولا در كتابهاى منطقى رايج بوده و مد نظر است .
اما گاهى مراد از مفهوم آن معنايى است كه در برابر منطوق قرار دارد كه منظور از منطوق آن معنايى است كه به دلالت مطابقى يا تضمنى از لفظ فهميده مىشود يعنى همان چيزى كه در قالب لفظ بيان شده و تلفظ گرديده است اما منظور از مفهوم آن معنايى است كه به دلالت التزامى