بر طرف نكرده است ] نظيره ما اذا دل دليل على وجوب شىء و دل دليل آخر على عدم وجوبه كما اذا ورد اكرم زيدا و ورد ايضا لا بأس به ترك اكرامه شبيه اين مسئله آنجايى است كه دليلى دلالت بر وجوب چيزى كند و دليل ديگرى بر واجب نبودن آن دلالت نمايد مثل اينكه در يك دليل آمده باشد كه زيد را اكرام كن و در دليل ديگر گفته باشند كه ترك كردن اكرام زيد اشكالى ندارد فيحكم باظهرية الدليل الثانى على الاول على بقاء الجواز و الرجحان كه در اين صورت حكم مىشود كه دليل دوم ظاهرتر از اولى است و لذا اكرام كردن زيد جايز و بلكه رجحان هم دارد [ اما واجب نيست ] . يلاحظ عليه اشكالى كه به اين استدلال وارد است اينكه انه ليس للامر الا ظهور واحد و هو البعث نحو المأمور به بهدرستى كه فعل امر يك ظهور بيشتر ندارد و آنهم همان بعث و برانگيختن مكلف بسوى مأمور به است و اما الوجوب فانما يستفاد من امر آخر اما وجوب از جاى ديگرى استفاده مىشود و هو كون البعث تمام الموضوع لوجوب الطاعة و الالتزام بالعمل عند العقلاء و آن اينكه تحريك و برانگيختن مولى در نظر عقلاء كاملا دلالت بر لزوم عمل و وجوب اطاعت مولى دارد فاذا دل الناسخ على ان المولى رفع اليد عن بعثه فقد دل على رفع اليد عن مدلول المنسوخ پس وقتى كه دليل نسخكننده دلالت كند بر اينكه مولى دست از تحريك و برانگيختن خود برداشته است پس در واقع دلالت مىكند بر اينكه مولى بطور كلى از
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 259
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٥٩